Pas 10 viteve të frytshme të Iniciativës “Një Brez, një Rrugë”, nisma hyn në një tjetër dekadë të artë me përpjekjet për të arritur modernizimin për vendet pjesëmarëse dhe për të ndërtuar një botë të hapur dhe gjithëpërfshirëse. Janë bërë tetë hapa të mëdhenj për ta sjellë bashkëpunimin "Një Brez, një Rrugë" në një fazë të re të zhvillimit me cilësi më të lartë dhe të nivelit më të lartë. Tre ekspertë ndajnë pikëpamjet e tyre për këtë çështje me China Daily.
Ekspertët ndajnë pikëpamjet mbi Iniciativën “Një Brez, një Rrugë”
Nisma e rrënjosur në histori, por e orientuar drejt së ardhmes
Nga Zhao Zhongxiu, autori është president i Universitetit të Biznesit Ndërkombëtar dhe Ekonomisë.
Që nga fillimi i saj 10 vjet më parë, Iniciativa "Një Brez, një Rrugë" ka evoluar nga një kornizë e përgjithshme në projekte konkrete dhe të suksesshme. Nisma jo vetëm që optimizon shpërndarjen e burimeve për të përmirësuar produktivitetin, por gjithashtu ndihmon në forcimin e marrëdhënieve të prodhimit midis vendeve përmes koordinimit të politikave, duke krijuar lidhje më të ngushta mes njerëzve. Bashkëpunimi për zhvillimin industrial ka forcuar themelet ekonomike të vendeve të nismës, duke ndihmuar në përmirësimin e qeverisjes globale. Gjatë 10 viteve të fundit, Kina dhe vendet e tjera të "Një Brez, një Rrugë" kanë promovuar koordinimin e politikave, me më shumë se 150 vende dhe 30 organizata ndërkombëtare që kanë nënshkruar marrëveshje bashkëpunimi me Kinën për një brez dhe një rrugë.
BRI ka krijuar bashkëpunim dhe koordinim me një gamë të gjerë politikash dhe nismash, duke përfshirë kornizën e Bashkimit Ekonomik Euroaziatik të Rusisë, politikën ekonomike të Rrugës së Ndritshme të Kazakistanit, strategjinë e Turkmenistanit për ringjalljen e Rrugës së Mëndafshit dhe iniciativën Global Marine Fulcrum të Indonezisë.
Në 10 vitet e ekzistencës së saj, lidhja bazë mbi tokë, det, ajër dhe hapësirë kibernetike është krijuar bazuar në parimet e "gjashtë korridoreve, gjashtë rrugëve dhe vendeve dhe porteve të shumta". Si projekti kryesor i bashkëpunimit "Një Brez, një Rrugë", treni i mallrave Kinë-Evropë tani mbulon më shumë se 200 qytete në 25 vende evropiane dhe është përshëndetur si një "flotë deveje çeliku" që kalon nëpër kontinentin Euroaziatik.
Gjithashtu, tregtia e mallrave të Kinës me vendet e tjera të nismës u rrit nga 1.04 trilion dollarë në 2.07 trilion dollarë në 10 vitet e fundit, me një rritje mesatare vjetore prej 8 për qind, shumë më e lartë se rritja mesatare globale. Iniciativa "Një Brez, një Rrugë" mbron barazinë, mësimin reciprok, dialogun dhe gjithëpërfshirjen ndërmjet qytetërimeve, duke promovuar vlerat e përbashkëta të njerëzimit. Ajo ka hartuar një rrugë shkëmbimesh dhe mësimi të ndërsjellë për të krijuar marëdhënie më të ngushta midis popujve dhe për të lidhur kulturat dhe zemrat nëpër kontinente.
Së dyti, iniciativa ka ndihmuar në përshpejtimin e industrializimit të vendeve të tjera të "Një Brez, një Rrugë" dhe nxitjen e bashkëpunimit të tyre industrial dhe rritjes ekonomike. Kina gjithashtu ka përmirësuar strukturën e saj industriale dhe ka ndihmuar vendet e tjera të nismës të përmirësojnë dhe forcojnë industritë e tyre, në mënyrë që të sigurojnë që komplementariteti i tyre ekonomik të sjellë përfitime reciproke. Bashkëpunimi ndërmjet vendeve "Një Brez, një Rrugë" ka ndihmuar në zbutjen e varfërisë në një numër të madh vendesh, me Bankën Botërore që vlerëson se deri në vitin 2030, investimet e lidhura me këtë nismë mund të nxjerrin 7.6 milionë njerëz nga varfëria ekstreme dhe 32 milionë njerëz nga varfëria e moderuar.
Në përputhje me premtimet e saj për klimën dhe për të përmbushur përgjegjësitë e saj si një vend i madh, Kina njoftoi në vitin 2021 se do të ndalonte ndërtimin e termocentraleve të reja me qymyr jashtë shtetit.
Së treti, nisma e ka ndihmuar Kinën të përpunojë një model të ri zhvillimi për të promovuar globalizimin. Kjo mund të ndihmojë në trajtimin e valëve në rritje të de-globalizimit, unilateralizmit dhe proteksionizmit tregtar në disa vende. Sistemi tregtar shumëpalësh, me Organizatën Botërore të Tregtisë në qendër, po përballet me sfida të frikshme dhe modeli i ri i zhvillimit të iniciativës mund të ndihmojë gjithashtu Kinën për të trajtuar disa nga këto sfida. Ajo quhet ndarja ndërkombëtare e punës. Megjithatë, shumica e vendeve në zhvillim të përfshira në BRI janë të përjashtuara nga ajo. Duke ndryshuar gradualisht peizazhin ekonomik vendas dhe global, iniciativa ka siguruar që ato vende të mund të gëzojnë disa nga përfitimet e ndarjes ndërkombëtare të punës. Ky është ndryshimi themelor midis BRI-së dhe modelit të padrejtë dhe të pabalancuar global të bashkëpunimit dhe zhvillimit të udhëhequr nga Perëndimi.
Së katërti, nisma ka ofruar zgjidhje të reja për problemet e qeverisjes globale. Megjithëse BRI ka injektuar një shtysë të re në sistemin e qeverisjes globale, qeverisja globale mund të përmirësohet vetëm pasi mekanizmi t'i nënshtrohet reformave të mëdha. Për më tepër, themeli ekonomik i shumë vendeve në zhvillim është i dobët dhe për rrjedhojë ato nuk mund të ndjekin zhvillim rigoroz industrial, ndaj fokusohen në arritjen e zhvillimit të përgjithshëm ekonomik nën kuadrin e nismës.
Kjo është mënyra se si nisma plotëson kërkesat dhe ofron shtigje të reja zhvillimi për vendet në zhvillim. BRI është e rrënjosur në histori, por e orientuar drejt së ardhmes. Është propozuar nga Kina, por i përket botës. Nisma është një mjet për të ndërtuar një komunitet me një të ardhme të përbashkët për njerëzimin.
Presidenti Xi Jinping shpalosi tetë hapa të mëdhenj për të ngritur bashkëpunimin nën kornizën "Një Brez, një Rrugë" në një fazë të re të zhvillimit me cilësi më të lartë dhe të nivelit më të lartë. Ato do të konsolidojnë më tej themelet për bashkëpunim dhe zhvillim të përbashkët.
CFP
Siguria kryeson axhendën nga perspektiva polake
Nga Bogdan J. Gralczyk. Autori është ish-ambasador i Polonisë në Tajlandë dhe drejtor i Qendrës Evropiane të Universitetit të Varshavës
Dhjetë vjet më parë, presidenti kinez Xi Jinping erdhi me idenë e Iniciativës "Një Brez, një Rrugë". Që në fillim ishte një konfirmim i rolit të ri global të Kinës. Si e tillë, ajo u pranua me ndjenja të përziera nga bota perëndimore, jo vetëm në Shtetet e Bashkuara, por edhe në disa vende evropiane, por me pritshmëri të gjera nga shumica e vendeve të Jugut Global. Përvoja e dekadës së kaluar e Iniciativës "Një Brez, një Rrugë" na ka dhënë shumë mësime. Duke parë nga perspektiva e Evropës Qendrore ose polake, mund të përshkruhet situata aktuale globale kështu: Bota tani është ndryshe nga ajo që ishte dekada më parë; është më e trazuar, më e fragmentuar, me arkitekturën financiare ndërkombëtare në një gjendje fluksi dhe me korniza të reja institucionale jo vetëm në frontin ekonomik (BRICS+, Marrëveshja Gjithëpërfshirëse dhe Progresive për Partneritetin Trans-Paqësor, Partneriteti Gjithëpërfshirës Ekonomik Rajonal) por edhe në sferën e sigurisë (Organizata e Bashkëpunimit të Shangait, AUKUS dhe Quad).
Pandemia trevjeçare e COVID-19 dhe ndikimet e dëmshme të konfliktit Rusi-Ukrainë, ndër të tjera, kanë krijuar një situatë të re. Në vend të angazhimit të ndërsjellë, ne shpeshherë jemi dëshmitarë të politikave të fuqive të mëdha në skenën botërore. Megjithatë, disa vende të mëdha evropiane, duke filluar nga Gjermania dhe Franca, për fat të mirë, nuk u pajtuan me idenë e njohur kohët e fundit të shkëputjes, domethënë një përçarje të madhe midis, kryesisht, Kinës dhe SHBA-së.
Në vend të kësaj, ne kemi filluar të përdorim termin e përcaktuar nga presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen në fund të marsit të këtij viti, “de-risking”, pra shmangien dhe menaxhimin e duhur të rreziqeve, pa u hedhur në humnerën e konfliktit të hapur.
Fillimisht, Nisma "Një Brez, një Rrugë" ishte një "tren ekspres i zhvillimit kinez", siç përshkruhet nga Presidenti Xi. Në epokën e re të tensionit, konkurrencës në rritje dhe pasigurisë, ky synim do të jetë përfundimisht më i vështirë për t'u arritur sesa synohej fillimisht. Kështu, të gjithë, në Kinë dhe botën e jashtme, i kushtuan vëmendje më të madhe Forumit të tretë Nisma "Një Brez, një Rrugë" për Bashkëpunim Ndërkombëtar që përfundoi në Pekin më 18 tetor.
Çfarë mund të pritet?
Duke parë nga perspektiva jonë mjaft e ngushtë, por vendimtare polake, për shkak të vendndodhjes sonë strategjike midis qytetërimeve perëndimore dhe lindore, por me angazhim të fortë në aleancën perëndimore, duke përfshirë edhe përvojën tonë të bashkëpunimit, mund të kuptohen çështjet e mëposhtme të rëndësishme, kur shikojmë nga e ardhmja të Iniciativës "Një Brez, një Rrugë": Duke pasur parasysh konfliktin e vazhdueshëm Rusi-Ukrainë, nuk është e lehtë për Poloninë të luajë rolin e saj tradicional të një ure jo vetëm në aksin Lindje-Perëndim, por edhe në aksin Veri-Jug (që nënkupton vendet skandinave nga njëra anë dhe Ballkanin nga ana tjetër). Vetëm një zgjidhje paqësore e konfliktit në vazhdim mund të na ndihmojë të rifillojmë rolin tonë tradicional të ndërmjetësit ose partnerit qendror.
Polonia është e lidhur fort me ekonominë gjermane dhe të Evropës Perëndimore, siç konfirmohet nga të dhënat e disponueshme, kështu që politika e fundit gjermane ndaj Kinës, e miratuar në korrik të këtij viti, me “de-riskimin”, është një lloj pikë referimi për autoritetet në Varshavë. Ajo përfshin deklaratën qendrore të kësaj politike, përkatësisht se Kina dhe roli global i Kinës kanë ndryshuar dhe kështu qasja jonë gjithashtu duhet të ndryshohet dhe diversifikohet. Do të jetë, sipas këtij dokumenti, “partneri, konkurrenti dhe rivali ynë sistematik”. Përvoja e dekadës së fundit tregon se Iniciativa "Një Brez, një Rrugë" duhet të fokusohet jo vetëm në projekte të mëdha infrastrukturore, por edhe të marrë parasysh kërkesat klimatike dhe ekologjike vazhdimisht në rritje. Në të njëjtën kohë, një strategji fitimprurëse, siç u propozua fillimisht, duhet të nënkuptojë më shumë angazhim të palës marrëse. Më tepër duhet të jetë një projekt lokal me më të fortë apo më të dobët mbështetje kineze.
Polonia është vendimtare për rrugët tokësore për trenat dhe transportin rrugor, por gjithashtu e angazhuar thellësisht me aleancën perëndimore NATO, aq vendimtare gjatë konfliktit në kufijtë tanë. Kjo e ndërlikon rastin, të paktën deri në nënshkrimin e një traktati paqeje, i cili, për fat të keq, nuk është i dukshëm as në horizont, pasi asnjëra palë e konfliktit nuk është gati të tërhiqet.
Thelbi i Iniciativës "Një Brez, një Rrugë" është lidhja, e cila kohët e fundit është përqendruar gjithnjë e më shumë në çipat, inteligjencën artificiale, tokat e rralla dhe hapësirën e jashtme, dhe jo vetëm projektet masive të infrastrukturës, siç ishte një dekadë më parë. Sa i përket udhëheqjes kineze, ajo po i jep përparësi një vizioni global të një komuniteti me një të ardhme të përbashkët për narrativën e njerëzimit. Vetëm kur nuk ka konflikt në dyert tona, ne mund të presim përsëri biznes, dhe jo një axhendë sigurie në krye. Por kur? Askush nuk e di. Shumë pyetje mbeten për t'u përgjigjur..
CFP
BRI sjell zhvillime konkrete për Kazakistanin
Nga Shakhrat Nuryshev, Autori është ambasadori i Kazakistanit në Kinë
Presidenti kinez Xi Jinping propozoi Brezin Ekonomik të Rrugës së Mëndafshit gjatë vizitës së tij në Kazakistan në 2013. Kazakistani ishte ndër vendet e para që iu bashkua bashkëpunimit të Iniciativës "Një Brez, një Rrugë" 10 vjet më parë, sepse kuptoi ndikimin e ardhshëm dhe rëndësinë strategjike të nismës. Tani më shumë se 150 vende dhe 30 organizata ndërkombëtare kanë nënshkruar më shumë se 230 marrëveshje bashkëpunimi me Kinën nën kornizën "Një brez, një rrugë", duke reflektuar popullaritetin global të nismës.
Iniciativa "Një Brez, një Rrugë" ka dëshmuar efektivitetin e saj në gjetjen e mënyrave të reja për të kapërcyer krizat financiare, për të luftuar pandemitë, për të përmirësuar lidhjen e infrastrukturës, për të promovuar tregtinë dhe për të mbështetur multilateralizmin. Nga viti 2013 deri në vitin 2022, investimi kumulativ i dyanshëm midis Kinës dhe vendeve partnere arriti në 380 miliardë dollarë, përfshirë 240 miliardë dollarë nga Kina. Vlera e kontratave të reja të nënshkruara me vendet partnere arriti në 2 trilion dollarë dhe qarkullimi aktual i kontraktorëve kinezë arriti në 1.3 trilion dollarë. Është falë përpjekjeve të palodhura të Kinës që nisma ka hyrë në dekadën e saj të dytë.
Vitin e kaluar, udhëheqësit e Kazakistanit dhe Kinës u zotuan se do t'i çojnë marrëdhëniet dypalëshe në një tjetër 30 vjeçar të artë, që do t'i ndihmonte të dyja palët të bënin arritje të mëdha dhe të grumbullonin përvojë të pasur nga bashkëpunimi. Një rol të veçantë në marrëdhëniet dypalëshe luan bashkëpunimi kino-kazak nën kuadrin e "Një brez, një rrugë". Kazakistani është bërë një lidhje kryesore midis Euroazisë dhe rajonit Azi-Paqësor, falë rolit të tij strategjik si një qendër transporti dhe logjistike.
Vendi ka përafruar me sukses politikën e tij ekonomike "Rruga e Ndritshme" me Iniciativën "Një brez, një rrugë" të propozuar nga Kina. Shumë projekte infrastrukturore të ndërtuara nga dy vende janë tashmë funksionale. Ato përfshijnë bazën ndërkombëtare të logjistikës Kinë-Kazakistan në qytetin Lianyungang, provincën Jiangsu, portin e thatë në Zonën e Posaçme Ekonomike Horgos-Portat Lindore, Portin Aktau në bregun lindor të Detit Kaspik në Kazakistan, Kinë-Kazakistan-Turkmenistan- Korridori i transportit i Iranit dhe korridori i transportit ndërkombëtar Kinë Perëndimore-Evropa Perëndimore.
Presidenti i Kazakistanit Kassym-Jomart Tokayev mori pjesë në ceremoninë për të filluar ndërtimin e qendrës logjistike të Kazakistanit në Xi'an, provincën Shaanxi, gjatë vizitës së tij shtetërore në Kinë në maj. Qendra logjistike do të lidhë Kinën, Kazakistanin, Azinë Qendrore, Evropën, Turqinë dhe Iranin. Gjithashtu, Kazakistani dhe Kina po studiojnë fizibilitetin e ndërtimit të një hekurudhe të tretë ndërkufitare dhe kanë vendosur të ndërtojnë një qendër kontejnerësh në Portin Aktau. Këto projekte do të ndihmojnë në rritjen e tregtisë së Kazakistanit dhe zhbllokimin e potencialit të transportit të të dy palëve.
Projektet "Një brez, një rrugë" e kanë transformuar Kazakistanin nga një vend pa dalje në det në një vend të lidhur me tokë dhe një qendër të rëndësishme transporti që lidh Azinë dhe Evropën. Sipas kornizës "Një brez, një rrugë", Kazakistani u bë vendi i parë që krijoi një kapacitet prodhues dhe mekanizëm bashkëpunimi investimi me Kinën. Sipas Ministrisë së Tregtisë së Kinës, Pekini renditet i pesti në investimet e huaja direkte në Kazakistan në vitin 2021. Vëllimi tregtar Kinë-Azinë Qendrore arriti në 70 miliardë dollarë në vitin 2022, me tregtinë kino-kazake që përbën rreth 45 për qind të totalit.
Sipas vlerësimeve të Kazakistanit, vëllimi tregtar do të arrijë në 100 miliardë dollarë në vitin 2030. Kazakistani është i angazhuar të bëjë përpjekje për të rritur tregtinë kino-kazake në 40 miliardë dollarë. Meqë ra fjala, të dyja palët përpiqen të heqin barrierat administrative dhe procedurale që pengojnë tregtinë dhe qarkullimin e kapitalit. Për më tepër, programi "Rruga e Gjelbër e Mëndafshit " i iniciuar nga Kina ka perspektiva premtuese. Në shkurt, Kazakistani njoftoi se do të arrijë neutralitetin e karbonit deri në vitin 2060 dhe Rruga e Gjelbër e Mëndafshit mund ta ndihmojë atë të realizojë qëllimin e tij të rëndësishëm klimatik.
Kina dhe Kazakistani po punojnë gjithashtu për futjen e udhëtimit pa viza midis dy vendeve, duke lejuar qytetarët e të dy vendeve të qëndrojnë deri në 30 ditë në vendin tjetër. Kjo jo vetëm që do të rrisë tregtinë dypalëshe, por gjithashtu do të nxisë turizmin dhe shkëmbimet mes njerëzve mes dy palëve. Rastësisht, viti 2024 do të jetë Viti i Turizmit në Kazakistan në Kinë. Iniciativa “Një brez, një rrugë” ka nxitur tregtinë dhe investimet në të gjithë botën, me Kinën që ndan përvojat e saj të zhvillimit me vendet e tjera të nismës.
Sipas një raporti të Bankës Botërore, nisma ndihmoi në rritjen e tregtisë së vendeve të nismës “Një brez, një rrugë” me 4.1 për qind dhe tërhoqi 5 për qind më shumë IHD, ndërsa rriti PBB-në e vendeve me të ardhura të ulëta me 3.4 për qind. Deri në vitin 2030, nisma parashikohet të gjenerojë 1.6 trilion dollarë të ardhura vjetore globale, që përbëjnë 1.3 për qind të PBB-së globale.
Më e rëndësishmja, investimet e lidhura me nismës “Një brez, një rrugë” pritet të nxjerrin 7.6 milionë njerëz nga varfëria ekstreme dhe 32 milionë njerëz nga varfëria e moderuar. Nisma do të luajë një rol më të rëndësishëm në bashkëpunimin shumëkombësh, pavarësisht peizazhit global që ndryshon me shpejtësi, rimëkëmbjes globale themeluese, kufizimeve tregtare të vendosura nga disa ekonomi dhe ndërprerjeve në zinxhirët e furnizimit global. Megjithatë, duke pasur parasysh situatën globale që ndryshon me shpejtësi, Kina dhe Kazakistani duhet të bashkojnë duart nën kornizën "Një brez, një rrugë" për të gjetur zgjidhje për problemet ekonomike dhe politike rajonale dhe ndërkombëtare, si dhe për të rivendosur paqen dhe për të lehtësuar zhvillimin.
