Duke folur pėr monumentet e njohura historike kineze, ndoshta do t'ju vinė ndėr mend menjėherė Pallati i Dimrit dhe Muri i Madh Kinez, ndėrsa duke pėrmendur shkollat e larta kineze, nuk do tė jenė tė panjohura pėr ju Universiteti Pekin, qė gėzon prestigj akademik brenda e jashtė vendit. Nė tetor, gjatė stinės sė artė nė Pekin, Universiteti Pekin, organizoi Festivalin e 2-tė Ndėrkombėtar Kulturor. Studentėt e ardhur nga 68 vende e rajone tė botės, nėpėrmjet shfaqjeve dhe ekspozitave, demonstruan doket e zakonet e tyre tė veēanta. Ky festival, na dha jo vetėm njė shfaqje tė pasur tė syrin, por njė rast tė mirė pėr shkėmbimet midis kulturave dhe ideve.
Festa e vendeve tė ndryshme -- temė kryesore e festivalit
Institucioni organizativ i kėtij festivali ėshtė Sektori i Marrėdhėnieve me Jashtė i Universitetit Pekin. Njė drejtor i kėtij seksori zj. Wang bėri tė ditur pėr mua se:
"Tema kryesore e kėtij festivali ėshtė 'festa e vendeve tė ndryshme', qė kėrkon qė studentėt e huaj tė prezantojnė kulturat e vendeve e rajoneve tė tyre duke vėnė theksin nė festė. Festivali zhvillohet kryesisht nė formėn e ekspozitave dhe njėkohėsisht, transmetohet drejtpėrdrejtė edhe nė internet dhe nė qarkun e mbyllur tė televizionit tė universitetit."
Zj. Wang tha se mė 2004 Universiteti Pekin organizoi festivalin e parė ndėrkombėtar kulturor dhe kjo ngjarje u vlerėsua si ngjarja e parė ndėr 10 ngjarjet kryesore tė Universitetit tė Pekinit nė vitin 2004.
Por si u zhvillua festivali i kėtij viti?
Kina nė sytė e njė studenteje shqiptare
Festivali u zhvillua nė sheshin pėrpara Sallės sė Leksioneve tė krijuar me rastin e 100 vjetorit tė Universitetit Pekin. Ekspozita pėr Shqipėrinė ndodhet nė njė vend tė dukshėm afėr tribunės. Pėrgjegjėsja e kėsaj ekspozite ėshtė studentja shqiptare Eva Veizaj, qė po ndjek studimet pasuniversitare nė specialitetin e ligjit ndėrkombėtar nė Fakultetin e Drejtėsisė tė Universitetit Pekin.
Unė e pyeta atė pėr kushtet e jetesės dhe tė studimeve nė Kinė. Ajo mu pėrgjigj me njė buzėqeshje tė ēiltėr:
"Jam nė Kinė qė prej dy vjetėsh pėr tė mėsuar ligjin ndėrkombėtar. Studimet e mia do tė zgjasin pėr 4 vjet, pastaj do tė kthehem nė Shqipėri sepse dua tė kontribuoj pėr vendin tim. Niveli i studimeve nė Universitetin Pekin ėshtė shumė i lartė. Kėtu kam bėrė shumė miq tė huaj. Mund tė praktikoj anglishten dhe tė mėsoj kinezēen. Duke jetuar epavarur nga prindrit kam mėsuar shumė gjėra."
"Nė fillim nuk isha mėsuar me ushqimin kinez, sepse nuk e ha orizin, por bukė. Vėshtirėsia tjetėr ėshtė gjuha, sepse gjuha kineze ėshtė e vėshtirė pėr tu mėsuar. Nuk kisha shumė njohuri pėr Kinėn. Vetėm dije qė Kina ėshtė njė vend i madh dhe me kulturė shumė tė lashtė. Unė kam folur me prindėrit e mi nė telefon dhe ata mė thanė qė tani media shqiptare flet shumė pėr Kinėn."
Eva, e veshur me kostumin e bukur kombėtar shqiptar, u bė yllit i festivalit. Edhe produktet e mrekullueshme zejtare shqiptare tė ekspozitės tėrhoqėn shumė vėmendje. Por dikush e viziton kėtė ekspozitė jo vetėm pėr t'u dėfryer.
"Festivali kulturor mė njeh me shqiptarėt"
Yangu ėshtė student pasuniversitar i vitit tė 3-tė nė Fakultetin e Marrėdhėniet Ndėrkombėtare tė Universitetit tė Pekinit. Ai mori vesh se nė kėtė festival kulturor do tė merrte pjesė njė student shqiptar dhe erdhi enkas pėr t'u njohur me tė, sepse ai besonte se shkėmbimet me kėtė shqiptar do tė jenė nė ndihmė tė temės sė tij tė kėrkimeve pėr lėvizjen komuniste ndėrkombėtare dhe pėr marrėdhėniet e Kinės me ish-Bashkimin Sovjetik e me vendet e Evropės Lindore.
Duke folur pėr marrėdhėniet midis Kinės dhe Shqipėrisė, Yangu tha:
"Nė historinė e lėvizjes sė komunizmit ndėrkombėtar, Kina dhe Shqipėria patėn ruajtur marrėdhėnie tė ngushta dhe miqėsore gjatė viteve nga `60 deri nė fund tė viteve '70. Nė fushėn ekonomike, Kina dėrgoi atėherė njė kontingjent tė madh specialistėsh nė Shqipėri pėr ndihma nė ndėrtim, ndėrsa Shqipėria luajti njė rol tė rėndėsishėm nė historinė diplomatike tė Kinės. Ajo ishte vendi i parė qė njohu rivendosjen pėr Kinėn tė statusit tė vendit tė ligjshėm nė OKB-nė."
Ėshtė rritur tendenca nė mbarė botėn pėr studime nė Kinė
Nė Pekin, njė qytet me kulturė tė lashtė, pėrqėndrohen shumė shkolla tė larta tė famshme, tė cilat kanė tėrhequr vitet e fundit gjithnjė e mė shumė studentė tė huaj. Sipas tė dhėnave statistikore tė Komisionit tė Arsimit tė Pekinit, gjatė vitit 2004 numri i studentėve tė huaj nė Pekin kaloi nė 40 mijė, shifėr kjo qė zė 40% tė studentėve tė huaj nė Kinė. Bashkia e qytetit tė Pekinit njoftoi se deri nė vitin 2008, ky numėr do tė arrijė nė 80 mijė. Pėr kėtė, Pekini ēeli nė vitin 2005, fondin prej 30 milionė juanėsh si bursė tė studentėve tė huaj nė Pekin dhe ky fond nė tė ardhmen do tė shtohet vit pas viti.
Pėrsa i pėrket Universiteti Pekin, drejtorja e sektorit tė Marrėdhėnieve me Jashtė tė Universitetit Pekin, zj. Wang bėri tė ditur se:
"Aktualisht ēdo vit hyjnė nė universitetin tonė 4 a 5 mijė studentė tė huaj. Ata studiojnė kryesisht nė fakultetet e marrėdhėnieve ndėrkombėtare, tė drejtėsisė, tė gjuhės kineze, tė gazetarisė dhe tė komunikacionit, tė administrimit ekonomik, etj. Sukseset e dukshme tė Kinės nė fusha tė ndryshme kanė tėrhequr shumė studentė tė huaj dhe ata dėshirojnė ta njohin mė tej Kinėn dhe tė bėjnė bashkėpunime afatgjata tregtare e kulturore me Kinėn. Pikėrisht me kėtė sfond lindi festivali ndėrkombėtar kulturor i Universitetit Pekin. Vitin e kaluar, festivali i parė u vlerėsua lart nga studentėt e specialistėt e huaj pėr rolin e tij nė nxitjen e shkėmbimeve midis kulturave tė ndryshme."
Unė mendoj se festivali ndėrkombėtar kulturor i Universitetit Pekin ėshtė vetėm njė pikėnisje e shkėmbimeve midis Kinės dhe botės sė jashtme. Me shpejtimin e hapave tė zhvillimit tė Kinės, Kina do tė luajė njė rol edhe mė tė dukshėm nė arenėn ndėrkombėtare dhe po ishta them do tė ketė mė shumė shkėmbime kulturore me pėrmbajtje mė tė pasur dhe me formė mė tė larmishme.(U Sen)
|