Vazhdimi i referatit të Dritës:

Kështu Gjergj Kastrioti u dërgua si peng në Turqi në vitin 1423 në moshën 18 vjeçare, duke kaluar gati 20 vjet në duart e turqve para kthimit të tij në Krujë në vitin 1443 në moshën 38 vjeçare. (Këtu po shtoj disa fjalë sipas Tajar Zavalanit: Gjergji 18-vjeçar ishte një djalë që kuptonte nga bota dhe që nuk mund të asimilohej krejt në ambjentin e ri të Oborrit të Sulltanit. Kurse me kthimin e tij në Krujë Skënderbeu ishte një burrë i pjekur 38-vjeçar dhe ngriti flamurin e luftës së shenjtë kundër pushtuesve osmanë.)

Gjergj Kastrioti, pasi u mor si peng nga Sulltani në Turqi, studioi në shkollën ushtarake në Perandorinë Turke. Turqit i vunë emrin mysliman Iskander dhe pas mbarimit të shkollës iu dha titullin Bey (Iskander=emri dhe Bej=titulli) që në turqisht do të thotë princi Aleksandër, kurse përkthehet në shqip Skënderbeu.

Për një periudhë rreth 10-vjeçare, Gjergji studioi në shkollën ushtarake të Oborrit perandorak të Turqisë, ku përveç gjuhës turke ai mësoi edhe disa gjuhë të tjera e sidomos italishten. Atij i pëlqente më shumë arti i luftës dhe u shqua në lojërat ushtarake. Shpata ishte arma e tij më e preferuar dhe i pëlqente më tepër vrapimi mbi kalë. (Këtu shtoj një fjalë: Thoshte në gojëdhënë se kur lindi, ai kishte shenjën e një shpate në krahun e djathtë.) Nga pamja fizike ai ishte i gjatë me trup të hedhur, me sy që i shkëlqenin nga gjallëria dhe zgjuarsia dhe një hijeshi burrërore të mahnitshme. Sulltan Muratit i kishte bërë përshtypje shkathtësia e tij mendore dhe mjeshtria e përsosur në garat me armë. Ai e mori me simpati dhe e la të jetonte, ndërsa vëllezërit të tij duket se u mbytën në një mënyrë që nuk dihet mirë.

Pas mbarimit në shkollë, Skënderbeu hyri në ushtrinë osmane dhe u bë komandant kalorësish osmanë dhe merrte pjesë në disa luftra të Sulltanit në Evropë dhe në Azi.

Ai u dallua si një nga oficerët më të mirë. Fama e tij rritej dita ditës, ushtarët e adhuronin, kurse komandantët e tjerë e kishin zili.

Skënderbeu përparoi shpejt në karrierën shtetërore: nga spahi feudal, që i jepeshin prona me kusht që të shkonte në luftë me një numër ushtarësh, arriti në postin e lartë të sanxhakbeut (kreu i sanxhakut, që ishte një njësi administrative në Perandorinë osmane).

Sfondi historik: Në vitet 1437 ?1438 Skënderbeut iu dha posti i subashit të Krujës (subash është kryetari dhe komandanti ushtarak i qytetit). Në fund të viteve' 30, kur në Ballkan filluan kryengritjet antiosmane, Sulltan Murati i dytë e transferoi Skënderbeun nga posti i lartë që kishte në Shqipëri. Emërimin e tij si sanxhakbej larg Shqipërisë, ndoshta në Nikopol të Bullgarisë, Skënderbeu nuk mund ta shikonte si një "gradim", por si shprehje të mosbesimit të Sulltanit ndaj tij dhe ndaj elementit shqiptar që ishte përfshirë në administratën e shtetit osman, (aq më tepër që në atë kohë Skënderbeut i kishte vdekur i ati dhe dy vëllezër dhe në krye të Principatës duhej të vihej ai me Stanishin).

Kthimi i Skënderbeut në Krujë:

Në fillim të viteve 40 të shekullit të 15-të në Evropë po gjallëroheshin shpresat për dëbimin e osmanëve nga Ballkani. Në këtë drejtim kishte vepruar pozitivisht vendimi i bashkimit të kishës ortodokse me atë katolike, nën kryesinë e kësaj të fundit dhe disfata e rëndë që pësoi ushtria osmane në shtator të vitit 1442 prej trupave të Mbretërisë së Polonisë dhe të Hungarisë, të komanduara nga Janosh Huniadi.

Në shtator të vitit 1443, edhe në viset qendrore dhe jugore të Shqipërisë filluan veprimet luftarake kundër osmanëve.
Në tetor të vitit 1443 trupat polake dhe hungareze, të komanduara nga Janosh Huniadi, pasi kaluan lumin Danub iu drejtuan viseve verilindore Shqiptare, dhe, siç shkruan ai, ushtria e tij "rritej nga dita në ditë me shumë bullgarë, shqiptarë, serbë e boshnjakë." Beteja me forcat turke u zhvillua më 3 nëntor 1443 në afërsi të Nishit (sot në jug të Serbisë), ku ishte i pranishëm edhe Skënderbeu.

Skënderbeu e gjykoi këtë si çastin më të përshtatshëm për çlirimin e tokave shqiptare. Ai e braktisi betejën dhe pasi grumbulloi rreth vetes disa qindra bashkëluftëtarë, pjesëmarrës në betejën e Nishit dhe i shoqëruar nga i nipi, Hamza Kastrioti, u nis në drejtim të Principatës së Kastriotëve. Gjatë kalimit u ndal në Dibër, mblodhi menjëherë krerët e vendit dhe u tregoi planin e veprimeve. Shumicën e bashkëluftëtarëve Skënderbeu e nisi që të fshiheshin në rrethinat e Krujës, kurse ai vetë u paraqit para autoriteteve osmane, sikur ishte riemëruar subash i Krujës. (Daming )