Të dashur lexues, jam Damini, ju përshëndes përsëri. Do të vazhdoj t'ju tregoj përshtypjet e mia të paharrueshme nga Shqipëria. Sot vazhdoj t'ju flas për profesorin shqiptar, zotin Emil Lafe ( 2 ).

Profesor Emil Lafe më tregoi se në vitin 1960 i ishte caktuar si detyrë t'u jepte mësime të gjuhës shqipe studentëve të huaj.

Ai tha: "Në vitin 1960 mua më ngarkuan të bëja mësime të gjuhës shqipe me dy studentë rusë nga San Petërburgu i sotëm (nga Leningradi ) dhe dy kinezë: Yin Changliang dhe Xu Yvehe. Ishin dy vajza dhe dy djem. Isha në një grup me këta katër studentë, ia kam kaluar shumë mirë."

Pastaj ai më foli më hollësisht për përshtypjet e tij për dy studentët kinezë. I kujtohej se ata kishin studiuar disa vjet në fakultet për gjuhën ruse në Kinë dhe kishin ardhur në Shqipëri për studimin e gjuhës shqipe, prandaj ata e kishin më të lehtë të komunikonin në fillim në gjuhën ruse për ato pikaku kishin vështirësi. Kemi kaluar mirë me këta të dy. Në veçanti ai më foli për marrëdhëniet që ka ruajtur me këta dy studentë kinezë. Me Yin Changliang ai ka mbajtur korrespondencë edhe pas studimit të tij në fakultetin e Historisë e të Filologjisë të Universitetit të Tiranës. Në vitet' 90 erdhi në Shqipëri Yin Changliang për kualifikim profesional për disa muaj. Ai shoqërohej me mua si shok, tha profesori Emil, nuk kishim vetëm marrëdhënie si profesori me studentin, por kishim një miqësi si shokë, sepse atëherë isha shumë i ri në moshë të njëjtë me studentët, pak e shumw isha sa mosha e tyre.

Kurse për zonjën Xu Yvehe, profesor Emili më tregoi disa ngjarje shumë interesante.

"Xu Yvehe më ka dërguar vazhdimisht kartolina për Vitin e Ri. Kur i shoqi ishte ambasadori i Kinës në Kroaci, edhe ajo vajti atje për të punuar. Një ditë mua më kishin dërguar një ftesë nga ambasada kineze, gjithashtu edhe gruaja ime e ndjerë kishte marrë një ftesë, sepse ajo i ka dhënë mësime, ne do të shkonim atje, sepse kishte ardhur Xu Yvehe, shqiptarët i thoshin Siuçka. Para se i shoqi të dilte në pension dhe të kthehej në Kinë, ata të dy erdhën në Shqipëri për t'u takuar me shokët, shoqet dhe profesorët. Kështu na mblodhën të gjithëve në ambasadën kineze dhe kaluam një mbrëmje shumë të këndshme e të bukur."

Profesor Emil Lafe më tregoi se pasi u nda me Xu Yvehe, pas disa vjetësh, i erdhi një kartolinë dhe kartëvizitë e Xu Yvehes, që ishte bërë ambasadore në Maqedoni. Me rastin e vajtjes në Universitetin e Tetovës tek një shok, tha profesor Emili, në portofolin tim kisha kartëvizitën e saj dhe u thashë kolegëve të mi shqiptarë se do të flisja me ambasadoren e Kinës në Maqedoni në telefon. Ata u habitën: "Në ç'gjuhë do të flisni, ju s'dini as maqedonisht, as gjuhën kineze." Por u thasha se "do të flas shqip, se ajo di shqip". Ata u habitën shumë, duke dëgjuar se një ambasadore kineze në Maqedoni fliste shqip me profesorin shqiptar. "Nga ana tjetër e telefonit," më tha profesor Emili, "Xu Yvehe ishte shumë e gëzuar, qeshte me të madhe." Ajo i tregoi se ishte shumë e ngarkuar me përgatitjet për pritjen e delegacionit kinez në Maqedoni, kështu ata e lanë që të takoheshin herën tjetër, kur të shkoja në Maqedoni.

Edhe kolegët e mi shqiptarë u gëzuan dhe krenoheshin shumë që ambasadorja e Kinës, një shteti shumë të madh, në Maqedoni ishte një albanologe, dinte shqip, dinte të fliste e të lexonte gazeta shqiptare. Ishte me të vërtetë një kënaqësi e madhe për ta.

Profesor Emili më foli edhe për profesoreshën Xiao Guifeng, gjithashtu një albanologe në Universitetin e Gjuhëve të Huaja të Pekinit, që shkoi në Shqipëri për kualifikim, e cila i la përshtypje shumë të mira. Ai tha:

"Ajo ndenji këtu si një studiuese shumë e përkushtuar, shumë e zellshme dhe shumë e përgatitur."

Profesor Emil Lafe duke qenë kryeredaktori i revistës shqipe: "Gjuha jonë", që boton Akademia e Shkencave e Shqipërisë, ka pasur një ide që të hapë një rubrikë: "Gjuha shqipe në botë", ku të shkruhet se si është mësuar dhe mësohet gjuha shqipe në vende të ndryshme të botës. Gjëja më interesante është se kjo nisi me gjuhën shqipe në Kinë. Shkrimi i parë, që ia ka kërkuar shokut tim Yin Changlinag, mban titullin: "Gjuha shqipe në Kinë". Profesor Emil Lafe është interesuar edhe për zhvillimet e fundit të gjuhës shqipe në Kinë.

Duket shumë qartë se profesor Emil Lafe është jo vetëm një studiues i madh, por edhe një mik i ngushtë i kinezëve, të cilët e respektojnë shumë. Edhe unë e respektoj atë dhe nëpërmjet këtij artikulli, i dërgoj përshëndetjet e mia të ngrohta.

Të dashur lexues, ju fola për përshtypjet e mia të paharrueshme nga Shqipëria, për profesorin shqiptar Emil Lafe. ( Daming )