Emrin e profesor Emil Lafes e kam dëgjuar që në vitet' 80 të shekullit të kaluar, por për herë të parë e kam takuar vetëm në nëntor të vitit 2004 në Tiranë. Ai është një dëgjues i rregullt i Radios sonë në gjuhën shqipe dhe ka ruajtur korrespondencë të rregullt me redaksinë e gjuhës shqipe të Radios së Jashtme të Kinës. Ai shprehet kështu: "Fjalët fluturojnë dhe të shkruarit në letër mbetet." Unë e respektoj shumë atë, jo vetëm për arsye se është një profesor i nderuar, një gjuhëtar i denjë i Shqipërisë, por edhe se është një mik i madh i popullit kinez.

Në një ditë të kthjellët nëntori, pasi kontaktuam në telefon, ai kërkoi që të takoheshim patjetër.

U takuam në selinë e një përfaqësie kineze, ku isha vendosur, në zonën e Tiranës së Re. Biseduam gjerë e gjatë si miq të vjetër. Ai më thërriste "Drita", kurse unë e quaja me respekt "profesor".

Në fillim ai më tregoi se ka qenë bashkëstudent i grupit të parë të studentëve kinezë në vitet' 50 të shekullit të kaluar. Ai banonte së bashku me tre studentë kinezë në një dhomë konvikti. Ai tha:

"Unë kam studiuar në të njëjtën kohë me studentët kinezë. Kam banuar në një dhomë me tre studentë kinezë: Cai Zumiao, Xiong Yuanjie dhe Cui Rensong."

Ai më tregoi edhe për jetën studentore të tyre plot gjallëri e më kallëzoi edhe disa gazmore prej tyre. Sa mirë që kishin kaluar së bashku, tamam si një familje. Këta studentë veteranë ishin shqipfolësit e parë kinezë, por na vjen keq që disa prej tyre kanë ndërruar jetë nga sëmundje të ndryshme.

Pas diplomimit në Universitetin e Tiranës, Emil Lafe u bë profesor i gjuhës shqipe duke u dhënë mësime studentëve të huaj në Shqipëri. Në atë kohë ai kishte shumë qejf të studionte gjuhën kineze, sepse mori vesh se në atë kohë në Kinë flitej se gjuha kineze do të shkruhej me alfabet latin. Ai përmendi punën e tij si përkthyes i gjuhës ruse.

(....2 ....)

Ai kujtoi se shoqëroi një delegacion të Akademisë së Shkencave Shoqërore të Kinës në vitin 1973, pasi u zhvillua në Shqipëri Kongresi i Drejtshkrimit të gjuhës shqipe dhe u vendos gjuha shqipe letrare ose standarde. Në këtë delegacion ishin dy gjuhëtarë kinezë dhe një përkthyes i gjuhës ruse. Ai përkthente nga gjuha kineze në rusishte, edhe unë përktheja nga shqipja në rusishte, kështu kemi komunikuar, tha profesor Emil Lafe. Pas një jave qëdrimi të delegacionit, ata më dhuruan një hartë të madhe të Kinës me shkronja latine dhe disa libra të letërsisë për fëmijë me shkronja latine. Prej tyre unë përpiqesha të mësoja gjuhën kineze nga alfabeti latin, por e di se sa probleme që ka gjuha kineze për të kaluar në alfabetin latin.

"Pjesërisht titujt e gazetave kineze shkruheshin atëherë "Zhenminzhibao' në "Renminribao" dhe mjaft tituj të tjerë të tillë, në mënyrë që evropianët që nuk e njihnin hieroglifet kineze, të dinin se përse është fjala, si për shembull, 'Flamuri i Kuq' në 'Hongqi' dhe disa revista të tjera kineze. Pasi ikën shokët e mi kinezë, unë u pajtova në revistën kineze 'Kina në ndërtim', sepse më interesonte kjo revistë kineze në gjuhën gjermane dhe në gjuhën frëngjishte, sepse i lexoja ato. Ato më vinin rregullisht në shtëpinë time dhe në zyrën time."

Si gjuhëtar, ai i është përkushtuar studimit të gjuhës shqipe, por edhe gjuhës ruse, gjermane, franceze, madje edhe gjuhës kineze. Fryma e tij studimore e kërkimore dhe stili i tij i mësimeve janë bërë shembull për mua, sado i madh është në moshë. Në bisedën tonë unë i përmenda se do të dal së shpejti në pension, por ai më inkurajonte shpesh: "Jeni e re dhe energjike, mos mendon fare për moshën që keni." Ai është njeri i hareshëm dhe plot vetëbesim. Nga optimizmi i tij unë kuptoj se një studiues dhe dijetar i denjë nuk ka kufij moshe për studime, vetëm objektiva për studime, siç thotë një fjalë e urtë e popullit kinez: "Aq të rroj, sa të studioj. Aq të rroj sa të përdor." Dhe një fjalë shiqipe: "Sa të rrosh, do të mësosh."

Ai si profesor i studentëve kinezë ka ruajtur marrëdhënie të mira e të ngushta me ta, duke u bërë edhe një mik i ngushtë i tyre.

Të dashur lexues, deri këtu ju tregova për profesor Emil Lafen dhe do të vazhdoj herën tjetër t'ju tregoj përshtypjet e mia të paharrueshme nga Shqipëria, për profesor Emil Lafen. ( Daming )