|
dėgjoni
Unė jam gazetarja e Redaksisė sė gjuhės shqipe Pina. Ditėt e fundit?mora njė intervistė nga dėgjuesi i respektuar dhe i dashur z. Daut Kryemadhi.
Kush ėshtė ky Daut Kryemadhi ? Le tė dėgjojmė tani paraqitjen e tij para dėgjuesve tanė tė dashur shqiptarė:
"Quhem Daut Kryemadhi, lindur nė Tiranė mė 1949, pra jam moshatar me RP tė Kinės. Banoj nė Tiranė. Nga profesioni kam qenė ushtarak dhe tani ndaj tė njėjtin fat nga shokėt qė janė nė pension tė parakohshėm, si ushtarak nė lirim."
Miku ynė i nderuar z. Daut Kryemadhi ėshtė njė nga dėgjuesit e shumtė dhe nga mė tė hershmit tė RJK nė shqip. Ai jo vetėm dėgjon rregullisht emisionet tona nė gjuhėn shqipe, por edhe ka marrė pjesė nė tė gjitha konkurset tona tė njohurive dhe na ka shkruar shumė letra me pėrmabtje tė pėrzemėrta dhe tė dashura, shpesh herė edhe nė vargje, ku ai vlerėson lart emisionet tona nė gjuhėn shqipe, vlerėson punonjėsit tanė, duke thėnė se ata kanė njė korrektėsi tė admirueshme, me shpirt tė madh, me njė kulturė e sjellje shembullore, vlerėson dhe suseset e mėdha tė arritura gjatė mė se 25 vjetėve tė fundit nė vendin tonė.
Duke iu pėrgjigjur pyetjes sime se kur ka filluar tė ndjekė emisionet nė gjuhėn shqipe, z. Daut Kryemadhi mė tha se filloi tė ndjekė kėto emisione nga 6 qeshori 1969 qė u dha emisioni i parė nė gjuhėn shqipe. Ai tha:
"Kuptohet, nė atė kohė unė isha 20 vjeē dhe mė sė shumti kėto emisione i dėgjonte pėr kureshtje e pėr kulturė. Me kalimin e viteve e sidomos nė vitet 80 e kam ndjekur mė rregullisht. Tani ose mė saktė fare, kėto 10 vjetėt e fundit emisionet e gjuhės shqipe nė RJK i ndjek me laps nė dorė pėr tė mėsuar dhe me moton: Pėr mua jeni radio mė e dashur dhe e vonė e kam kuptuar mangut ē'kam pasur. Nė kėto vite unė kam filluar edhe njė korrespondecė shumė tė rregulltė me redaksinė tuaj dhe kohėt e fundit kemi shumė shkėmbime letrash e pėr probleme nga mė tė ndryshmet."
Gjatė intervistės z.Daut Kryemadhi mė tha se deri mė 5 mars 2004, kjo radio dėgjohej vetėm me valė tė shkurtra, gjė e cila dihet mirė nga dėgjuesit pėr vėshtirėsitė qė kanė provuar. Aq vėshtirė ishte tė dėgjoje sa duhej tė lėvizje me radio nė dorė sa nė njė ballkon tek tjetri e sa nė njė dritare nė tjetrėn. Kishte jo pak raste kur emisioni nuk dėgjohej i plotė deri nė fund. Tė paktėn atij i ka ndodhur nė jo pak raste. Ai tha se tani pas datės 5 mars 2004, kjo radio dėgjohet si Radio Tirana, pėrjashtuar rastet kur programi dėgjohet me ndėrprerje tė shkurtra.
Z. Daut Kryemadhi ka marrė pjesė nė pothuajse tė gjitha konkurset e njohurive tė organizuara nga radioja jonė dhe pėr tė gjitha pjesėmarrjet ėshtė vlerėsuar, pėr konkursin "55 vjet- Kinė e Re" ai ėshtė vlerėsuar me ēmimin e parė mė 26 nėntor 2004 nė Tiranė. Duke folur pėr arėsyen e pjesėmarrjes nė kėto konkurse, ai tha:
"Arėsyeja e thjeshtė ėshtė se edhe nga natyra jam njė tip qė dua ta pasuroj dijen time, horizontin tim, pėr probleme nga mė tė ndryshmet. Konkurset qė ka organizuar radioja juaj nė njė faėr mėnyre kanė plotėsuar kėtė dėshirė timen, pėr tė mėsuar mė shumė pėr kulturėn, historinė dhe tė gjitha zhvillimet nė Kinėn e madhe. Sidomos pėr ritmet e zhvillimit ekonomik kėto 25 vjetėt e fundit qė janė model pėr tė gjitha vendet e botės, ka shumė tė mėsojė cilido nga ne dėgjuesit."
Gjatė intervistės, unė e pyeta se ē'forcė e nxit tė ndjekė vazhdimisht me vėmendje dhe pėrkushtim emisonet tona nė gjuhėn shqipe, z. Daut Kryemadhi tha shumė fjalė tė mira pėr RJK-nė dhe redaksinė e gjuhės shqipe dhe i vlerėson lart ato. Le tė dėgjojmė se ē'tha ai:
"RJK nė gjuhėn shqipe ėshtė zėri i sė vėrtetės nė botė. Jep lajmin e saktė e tė shpejtė. Nė programin e saj 60 minutash ēdo ditė trajton njė gamė tė gjerė problemesh. Pėr mua RJK ka tė veēantėn dhe speēifekėn e saj. Gjithmonė sipas mendimit tim kjo radio e pasqyron drejtė dhe saktė realitetin objektiv, si pėr ēėshtjet kombėtare dhe ato ndėrkombėtare. Nuk mė ka rastisur qoftė edhe njė herė tė vetme qė nga mikrofoni i saj tė shprehet urrejtje pėr popull e shtet, apo pėr udhėheqės e politikanė tė ndryshėm nė botė. Do tė thosha se edhe nė ato raste kur kritikohet me fare pa drejtė, ose tė themi shqip, i bien nė qafė Kinės, mikrofoni i kėsaj radioje vetėm e hedh poshtė me argumente bindės e shkencore, pa pėrdorur nė asnjė rast fyerjen, kėrcėnimin dhe gjuhėn e vendit mė tė madh nė botė. Kjo ėshtė mrekulli dhe kėtė e bėn vetėm RJK-ja si pjesė e sė tėrės Kina e madhe.
Z. Daut Kryemadhi mė tha ndėr tė tjera se tė gjitha problemet qė trajtohen nė programet nė shqip nė RJK pėrfshijnė njė spektėr tė gjėrė tė jetės e tė punės, tė historisė e tė kulturės nė Kinė. Ato paraqiten realiste dhe konkrete sa tė duket kur i dėgjon se ndodhesh pranė tyre dhe i prek me dorė, ndonėse janė mijėra kilometra larg teje."
Kur unė iu luta tė pėrshkruajė Kinėn e sotme nė zemrėn e tij, z. Daut Kryemadhi u shpreh se Kina i ėshtė pėrmabjtur gjithmonė politikės sė jashtme, paqėsore, tė pavarur dhe autonome, gjė e cila nuk ka ndryshuar gjatė kėtyre 56 vjetėve qė ėshtė RP e Kinės pavarėsisht nga ndryshimet e mėdha nė arenėn ndėrkombėtare. Kina ka qenė dhe ėshtė pėr demokratizimin e marrėdhėnieve ndėrkombėtare, ėshtė kundėr hegjemonizmit dhe pėrdorimit tė forcės, i pėrmbahet dialogut pėr zgjidhjen e mosmarrėveshjeve ndėrkombėtare dhe jo kundėrvėnies, ėshtė kundėr kėrcėnimit dhe pėrdorimit tė forcės. Kina ėshtė pėr ruajtjen e shumėllojshmėrisė sė civilizimeve tė njerėzimit, mendon se civilizime tė ndryshme shoqėrore dhe rrugė tė ndryshme zhvillimi duhen respektuar dhe tė zhvillohen bashkarisht duke synuar pikat e pėrbashkėta e mėnjanuar divergjencat. Kina ėshtė kundėr invadimit tė njė vendi sovran nėn pretestin e goditjes sė terrorizmit ndėrkombėtar, kundėr lidhjes sė luftės antiterroriste me njė komb apo me njė fe tė caktuar. Nė Kinė mė shumė se kudo nė botė njihen dhe respektohen tė drejtat dhe liritė e njeriut. Sado pėrpiqen ta errėsojnė kėtė realitet media tė shteteve tė ndryshme, nuk do tė munden kurrė se e drejta shkėqel si rreze dielli. Kina pėr 25 vjet me radhė 1978 ? 2003 kishte ritmin e rritjes mesatare vjetore tė ekonomisė mė tė lartėn nė botė, ajo ndjek njė politikė tė drejtė ndaj pakicave kombėtare. Rajonet autonome ku banojnė pakicat kombėtare kanė njė nivel zhvillimi nė harmoni tė plotė me tė gjitha ritmet e zhvillimit tė vendit. Kina ka njė ushtri dhe njė mbrojtje tė organizuar e tė disiplinuar nė shkallėn mė tė lartė. Vitet e fudnit qeveria kineze po zbaton strategjinė e zhvillimit tė Kinės perėndimore, si zona mė pak e zhvilluar e vendit. Duke pėr- funduar pėrgjigjen e kėtij pyetjeje, z.Daut Kryemadhi tha:
"Kina ėshtė nė kėto nivele tė larta sepse nė kėtė vend jeton e punon njė popull heroik dhe me histori shumė tė lashtė. Me pėrkushtimin e vėmendjen maskimale pėr tė mirėn e vendit dhe tė kombit tė vet, nėn udhėheqjen e aftė tė zgjedhur e largėpamėse tė PK tė Kinės e qeverisė sė saj nuk do tė jetė e largėt dita kur Kina me atė popull kaq shumė punėdashės do tė arrijė nivelin mė tė lartė nė botė. Nė kėto nivele ka arritur e vazhdon tė ecė pėrpara me vrull tė paparė sepse la njė parti e njė qeveri nė udhėheqje qė 24 osė nė 24, mendojnė, punojnė, drejtojnė dhe administrojnė tė gjitha problemet e ēėshtjet jetėsore tė vendit tė vet nė interes dhe vetėm pėr tė mirėn e popullit kinez.
Nė sytė, mendjen dhe zemrėn time Kina sot, me arritjet qė ka nė tė gjitha fushat, me ritmet e zhvillimit qė vazhdon tė ecė pėrpara, ėshtė vendi i vetėm nga ku duhet tė kthejė sytė me interes pėr tė mėsuar e gjithė bota, pa asnjė pėrjashtim. Kjo ėshtė jo vetėm bindja ime, por njė realitet qė duhet pranuar nga i gjithė njerėzimi."
Duke folur pėr pėrmbajtjen e emisionit tonė, z.Daut Kryemadhi tha se i ka ndjekur tė gjitha rubrikat dhe i pėlqejnė tė gjitha dhe secila nga ato ka veēoritė dhe specifikat e veta. Ai tha:
"Si dėgjues i rregulltė i kam ndjekur me interes tė gjitha rubrikat qė transmetohen nė programet tuaja. Mua mė pėlqejnė tė gjitha dhe secila nga ato ka veēoritė dhe specifikat e veta, tė gjitha rubrikat bėhen shumė interesante pėr dėgjuesin. E rėndėsishme pėr mua si dėgjues ėshtė qė secila rubrikė tė jetė me interes dhe tė bėjė ta dėgjosh me ėndje. Deri tani nga stafi juaj kėto rubrika janė bėrė tė tilla dhe uroj pėr mė mirė."
Ai tha se rubrika "posta e dėgjuesve" ėshtė pėr tė njė rubrikė me shumė interes. Nėpėrmjet saj dėgjuesit njihen si rmėr dhe me njri-tjetrin, pėrfitojnė edhe nga pėrvojat e njeri-tjetrit. Nėse nėpėrmjet kėsaj rubrike arrihet tė pasqyrohet realisht dėshirae dėgjuesit, dashamirėsia dhe shprehja me fjalė tė ngrohta zemre tė dashurisė qė ka ai pėr radion e sidomos pėr vendin tuaj, sipas mentimit tė tij kjo radio nėpėrmjet kėsaj rubrike e ka kryer shumė mirė detyrėn e saj, dhe kjo nuk ėshtė pak. Pastaj ai na propozoi qė tė shtohet rubrikė pėr ekonominė pėrveē rubrikės "Kina nė Ndėrtim". Lidhur me propozimet e tij, ai tha:
"Nėse duhet shtuar diēka, mendoj se duhet shtuar njė rubrikė pėr ekonominė, pėrveē rubrikės Kina nė ndėrtim. Me interes do tė ishte pėr dėgjuesit qė nėpėrmjet kėsaj rubrike tė shohė shembullin e gjallė e konkrete e sidomos zgjidhjet efektive qė bėjnė specialistėt, teknikėt e punonjėsit e kualifikuar nė tė gjitha fushat e ekonomisė dhe si i arrijnė ato rezultate tė larta qė kanė."
Ndėr tė tjera ai tha se do tė i pėlqente tė hapej njė rubrikė pėr ushtrinė dhe mbrojtjen dhe "rubrika sportive" duhet tė jepet mė e zgjeruar e mė shpesh, pėr faktin se Kina mė 2008 organizon lojėrat olimpike.
Z. Daut Kryemadhi ka vėnė nė dukje shpesh dhe hapur gabimet tona nga ana gjuhėsore, ka parashtruar propozime dhe sugjerime tė vlefshme, duke na ndihmuar shumė nė ngritjen e cilėsisė dhe nė pasurimin e pėrmabjtjes sė emisioneve tona nė gjuhėn shqipe. Kėto mendime ai ka shprehur nė letrat qė na ka shkruar dhe na tha gojatarisht gjatė takimit ne Tiranė.
Nė fund tė intervistės, miku ynė i dashur z. Daut Kryemadhi shprehu dėshirėn pėr tė organizuar njė klub tė dėgjuesve ose shoqatė tė dėgjuesve sipas mundėsive dhe kushteve konkrete, ose do tė organizojmė edhe ndonjė veprimtari sė bashku me redaksinė tonė.
Besojmė se do tė realizojmė patjetėr kėtė dėshirė tė pėrbashkėt. (Pina)
|