|
Pak kohė mė parė, u mbyll nė Pekin Forumi global i 9-tė "Fortune". Gjatė forumit 3 ditor, drejtorėt e pėrgjithshėm tė mbi 70 ndėrmarrjeve mė tė fuqishme tė botės dhe qindra sipėrmarrės dhe funksionarė kinezė diskutuan bashkarisht dhe gjerėsisht pėr zhvillimin e Kinės dhe tė rajoneve tė tjera tė Azisė dhe pėr raste, qė ka krijuar Kina pėr shoqėritė shumėkombėshe globale.
Ky forum u zhvillua pėr tė tretėn herė nė Kinė, nė vitin 1999 dhe 2001 nė Shangai, e Honkong dhe kėsaj here nė vitin 2005 nė Pekin.
Duke sqaruar arsyet e organizimit tė Forumit global "Fortune" pėr tė tretėn herė, brenda 6 vjetėve, nė Kinė, drejtori i pėrgjithshėm i Shoqėrisė Amerikane "Time Waener", Riēard D. Parsons tha se organizimi pėr herė tė parė i Forumit global "Fortune" nė Kinė ishte nė vitin 1999. Vetėm gjatė disa vjetėve, ne pamė nga afėr se nė Kinė ndodhėn pandėprerė ndryshime, por edhe ritmi i ndryshimit tė saj ėshtė i habitshėm. Kina ėshtė bėrė njė pjesė e pamungueshme e botės dhe ka luajtur njė rol tė pazėvendėsueshėm gjatė procesit tė globalizimit ekonomik.
Zhvillimi i shpejtė i ekonomisė kineze ka tėrhequr kujdesin e mbarė botės. Tema kryesore e kėtij forumi nė Pekin, e caktuar drejtpėrdrejt nga revista "Fortune", ishte "Kina dhe shekulli i ri aziatik". Rruga e industrializimit tė Kinės, zhvillimi i industrisė sė automjeteve kineze, tregu kinez i telekomunikacionit tė celularėve etj u bėnė pikat kryesore tė kujdesit tė kėtij forumi. Zhvillimi i shpejtė i ekonomisė kineze jo vetėm i ka krijuar vetes lulėzimin dhe pėrparim, por edhe i solli botės mė shumė raste.
Tregtari mė i madh i shitjes filiale me pakicė nė botė, drejtori i pėrgjithshėm i Drejtorisė Ndėrkombėtare tė Shoqėrisė Amerikane Wall-mart John B Menzer tha se para 9 vjetėve, ne kemi krijuar dyqanin e parė tė shitjes me pakicė nė Kinė. Deri tani, numri i punonjėsve tė Wall-martit nė Kinė arriti nė 25 mijė veta, edhe drejtorėt e pėrgjithshėm tė 46 dyqaneve tė shitjes me pakicė janė kinezė. Tregu kinez i shitjes me pakicė ėshtė zhvilluar shumė shpejt sot. Sivjet, ne kemi planifikuar tė krijomė edhe 12-15 dyqane tė reja.
Nė krahasim me Wall-martin, shumė shoqėri shumėkombėshe, qė morėn pjesė nė kėtė forum, kanė njė histori tė bashkėpunimit shumėvjeēar me Kinėn. Zhvillimi i Kinės nuk ndahet nga bota, por zhvillimi i botės edhe ka nevojė pėr Kinėn.
Nė syrin e drejtuesve tė qarqeve tregtare globale, Kina po bėhet njė nga tregjet mė tė mėdha mė tėrheqėse. Pa dyshim, Kina ėshtė bėrė vendi mė i madh i konsumit tė televizorėve me ngjyra dhe frigoriferėve nė botė dhe vendi i 3-tė i konsumit tė automjeteve nė botė, si dhe vendi mė i madh i pėrdoruesve tė celularėve. Ajo do tė ndėrtojė rrjetin mė tė madh tė telefonisė nė botė, rrjetin e telekomunikacionit tė celularėve etj. Tani, roli i ekonomisė kineze pėr nxitjen e zhvillimit tė ekonomisė botėrore ėshtė i dukshėm. Nė kėtė forum, ministri kinez i tregtisė, Bo Xilai tha se Kina ka luajtur nga dita nė ditė rolin e nxitėsit tė rėndėsishėm nė rritjen e ekonomisė botėrore. P.sh, vitin e kaluar, GDP-ja e Kinės zuri 4% tė botės, duke dhėnė 10% tė kontributit pėr rritjen e ekonomisė botėrore. Kjo shifėr ka zėnė 6% tė vėllimit tė tregtisė sė jashtme, duke dhėnė 12% tė kontributit pėr rritjen e tregtisė botėrore.
Si njė vend i madh i konsumit nė botė, ngritja e pėrditshme e aftėsisė sė konsumit tė Kinės ka nxitur fort ekonominė botėrore. Nga tė dhėnat e Ministrisė Kineze tė Tregtisė del se vitin e kaluar vėllimi i pėrgjithshėm i importit vjetor tė Kinės u shtua nė 560 miliardė dollarė amerikanė nga 10 miliardė dollarė amerikanė tė vitit 1978. Importi kinez me njė rritje tė shpejtė u ka dhėnė vendeve tė ndryshme tė botės njė treg tė gjerė.
Ministri kinez i tregtisė Bo Xilai tha se nga viti 1990 deri nė vitin 2004, investuesit e huaj pėrfituan 250 miliardė dollarėsh amerikanė nga Kina. Nga 280 mijė ndėrmarrje me investime tė huaja, dy tė tretat kanė fitime, fitimet e 50% tė shoqėrive amerikane nė Kinė kaluan pėrqindjen e fitimeve tė tyre.
Pėr tė konsoliduar besimin e drejtuesve tė shoqėrive shumėkombėshe pėr ekonominė kineze, kryetari i shtetit i Kinės Hu Jintao shtjelloi edhe politikėn e ardhshme kryesore pėr zhvillimin ekonomik nė ceremoninė e hapjes tė kėtij forumi dhe premtoi se do tė zgjerohet hapja e jashtme, pėr tė mbrojtur interesat e tregtarėve tė huaj nė Kinė. (Sihai)
|