Ju flet Radio e Jashtme e Kinës. Të dashur dëgjues, është shumë interesante se të rinjtë dhe të rejat e kombësisë Yi në provincën Yunan të Kinës Jugperëndimore shprehin dashuri nëpërmje valleve dhe këngëve malore. Në këtë provicë, jetojnë shumë pakica kombëtare, ndër të cilat kombësia Yi ka më shumë popullsi, afërsisht 4 milionë veta, që përbëjnë gjysëm e gjithë kombësisë Yi në Kinë. Për shkak se kombësia Yi u shpërngul disa herë në të kaluarën dhe banojnë sot në zona me kushte të ndërlikuara gjeografike, kjo kombësi është ndarë në disa degë dhe secila prej tyre ka veçoritë e veta karakteristike në gjuhë dhe në veshje. Për këtë arsye, këngët dhe vallet e kombësisë Yi janë të larmishme.

Vepra përfaqësuese e këngëve dhe valleve të kombësisë Yi është "Vallja e kutisë së duhanit". Kjo valle ka marrë këtë titull sepse valltaret kërcejnë duke mbajtur me gishtet e dy duarve një kuti të duhanit. Kjo valle me gjallëri dhe me ritëm të theksuar është përhapur gjerësisht në zonat qendrore të provincës Yunan.

"Vallja e kutisë së duhanit" është një nga vallet tradicionale të kombësisë Yi. Sipas gojëdhënave, kjo valle ka ardhur nga veprimtaria e gjuetisë e banorëve të kohës së lashtë. Asokohe, banorët e kombësisë Yi bënin gjueti, të veshur me lëkurë kafshe dhe të përzier në tufë kafshësh dhe, pas nga pak, ata futën lëvizjet e kafshëve në vallet e tyre. Më vonë, për të unifikuar ritmin, ata trokitnin kutinë e duhanit si takte të muzikës. Vallja e sotme e Kutisë së Duhanit ka ardhur duke u zhvilluar dhe duke u pasuruar brez pas brezi.

Zonja He Qing e kombësisë Yi, punonjëse e institutit studimor të letërsisë dhe artit të pakicave kombëtare kineze pranë Universitetit Qendror të Kombësive, tha se vallja e kutisë së duhanit është një valle me shumë veçori karakteristike.

"Stili i kësaj vallje është përdorimi i qafave të duarve, i mesit dhe i gjunjëve, dhe kjo quhet 'tri kthesa'. Valltaret duhet medoemos të kërcejnë duke u ulur në gjunjë dhe jo duke u ngritur në këmbë. Kjo valle ka një model të caktuar, tregon bukurinë e vijës së dredhur dhe ka stilin e valleve të Azisë Jugore."

Zonja He Qing është e mendimit se banorët e kombësisë Yi në qendër të provincës Yunan kanë jetuar brez pas brezi në "rrugën jugperëndimore të mëndafshit" të kohës së lashtë dhe kanë pasur lidhje të ngushta me vendet e Azisë Juglindore dhe të Azisë Jugore, "Vallja e kutisë së duhanit ka asimiluar disa elemente të valleve të Azisë Jugore dhe, pas përmirësimit të pandërprerë, është bërë një valle shumë e pjekur dhe e përsosur, prandaj themi se kjo valle është një tregues i kulturës së zhvilluar të kombësisë Yi."

Vallja e Kutisë së Duhanit është një nga vallet më të vështira të pakicave kombëtare kineze. Në të, përfshihen më se 100 lëvizje të ndryshme, të cilat kërkojnë shumë rrepët ndaj aftësisë fizike të artistëve dhe ndaj ritmit, bile disa lëvizje janë të rrezikshme njësoj si shfaqje akrobatike. Megjithatë, shumë banorë në fshatrat e kombësisë Yi kanë qejf të kërcejnë vallen e Kutisë së Duhanit, sepse duke kërcyer këtë valle të vështirë, valltaret e shquara tërheqin vëmendjen e të tjerëve dhe vetë ndiejnë gëzim të madh.

Mund të themi se vallja e Kutisë së Duhanit është një art i profesionistëve dhe nuk është një valle që mund të kërcejë çdo amator. Ndër banorët e kombësisë Yi të provincës Yunan, është përhapur edhe vallja me titull " Gëzimi i kërcimit", e cila është e ngjashme me vallen e Kutisë së Duhanit. Meqenëse lëvizjet e kësaj vallje nuk janë të ndërlikuara, të gjithë banorët e kombësisë Yi, burrat dhe gratë, pleqtë dhe fëmijët, dinë të këcejnë këtë valle.

Vallja "gëzimi i kërcimit" është një valle kolektive. Shumë njerëz bëjnë një rreth dhe kërcejnë. Në të, mund të marrin pjesë burra dhe gra, shumë veta ose pak veta, bile dy veta. Zonja He Qing tha:

"Vallja 'gëzimi i kërcimit' është një formë masive argëtimi. Masat kërcejnë këtë valle me raste të vitit të ri, të festave, të dasmave dhe të ceremonive të varrimit, bile kërcejnë edhe në pazar."

Banorët e kombësisë Yi kërcejnë vallen e 'gëzimit të kërcimit' edhe natën verore, nën dritën e hënës, duke u grumbulluar grupe grupe. Të rinjtë dhe të rejat bëjnë dashuri nëpërmjet valles. Në fillim, marrin pjesë shumë veta, por pak nga pak, numri i pjesëmarrësve pakësohen, sepse ikin çift-çift në korije. Ata nuk e shikojnë kërcimin e valles si qëllim , por si një shans për të bërë dashuri. Vetëm gratë e martuara kërcejnë me gjithë mend, duke e konsideruar kërcimin e valles si një shans për t'u çlodhur pas punës dhe për të ndierë bukurinë e jetës.

Sot, jeta e banorëve të kombësisë Yi është përmirësuar gjithnjë e më shumë. Krahas zhvillimit ekonomik, është thyer gradualisht edhe mënyra tradicionale e jetesës dhe e prodhimit. Por ka mbetur pa ndryshuar karakteri i tyre për të shfaqur ndjenjat nëpërmjet këngëve dhe valleve. Në jetën e banorëve të kombësisë Yi, është shtuar gëzimi i synimit për lumturi, dhe lëvizjet e valleve të tyre janë bërë më të hapura dhe më të lira.

Ju flet Radio e Jashtme e Kinës. Të dashur dëgjues, dhamë reportazhin me titull "Banorët e kombësisë Yi në provincën Yunan".

(Zheng)