1.Historia para vitit 1960

Lidhja midis Kinës dhe Lojërave Olimpike filloi në vitin 1894. Atë vit, qeveria e atëhershme mori një ftesë nga Pierre De Couberin, krijuesi i Lojërave Olimpike dhe presidenti i parë në histroinë e Komitetit Ndërkombëtar Olimpik. Por për shkak se qeveria e kohës së atëhershme nuk e dinte çfarë ishin Lojërat Olimpike, ajo nuk dha asnjë përgjigje.

Në vitin 1904, shumë gazeta kineze bënë njoftimeve lidhur me Lojërat e 3-ta Olimpike dhe në vitin 1906, një revistë e Kinës i njohu njerëzit me historinë e Lojërave Olimpike.

Më 24 tetor të vitit 1907, kryetari i parë i Komitetit Olimpik të Kinës dhe arsimtari i njohur i Kinës, zoti Zhang Boling mbajti një fjalim të njohur me temën olimpike, në një ceremoni të ndarjes së çmimeve të Lojërave të qytetit Tien Gjin. Ai vuri në dukje se shumë vende evropiane dërgojnë delegacionet e tyre në Lojërat Olimpike, megjithatë pak raste për medalje. Ai propozoi që Kina të dërgonte një delegacion sportiv për Lojërat Olimpike.

Pas Lojërave Olimpike të vitit 1908 të Londrës, një gazetë e Tien Gjinit i njohu përsëri njerëzit me historinë e Lojërave Olimpike dhe propozoi që Kina të përpiqet për organizimin e Lojërave Olimpike. Personalitetet e qarqeve sportive të Tien Gjinit i treguan njerzve Lojërat Olimpike të Londrës me piktura të bukura, duke organizuar një takim të bisedash me temën olimpike.

Nga 18 tetori më 22 tetor të vitit 1910, me frymën "përpiqemi të marrim pjesë në Lojërat Olimpike" dhe "përpiqemi për të drejtën e organizimit të Lojërave Olimpike", u hap në Nakin spartadiada e parë kombëtare e Kinës.

Spartiada e Lindjes së Largët, e cila filloi në vitin 1913, është pionierja e Lojërave Olimpike në Azi. Kina është një nga krijuesit e kësaj spartiade. Sportistët kinezë arritën rezultate të mira në spartiadë, duke i treguar botës moral të mirë sportiv.

Në vitin 1915, Komiteti Ndërkombëtar Olimpik telefonoi Komitetin e Spartiadës së Lindjes së Largët dhe e pranoi këtë komitet si anëtar i tij, duke e ftuar Kinën të marrë pjesë në Lojërat Olimpike dhe në konferencën e Komitetit Ndërkombëtar Olimpik. Në vitit 1922, Wang Zhengyan u zgjodh si anëtar i Komitetit Ndërkombëtar Olimpik.

Në vitin 1924 pas formimit të shoqatës pankineze për nxitjen dhe koordinimin e aktiviteteve sportive, Kina u bë në mënyrë të njëpasnjëshme anëtare e 8 Federatave Ndërkombëtare Sportive, duke përfshirë Federatën e Atletikës, të Notit, të Tenisit, Peshëngritjes, Boksit, Futbollit, Basketbollit dhe e Akrobacisë. Dhe në Lojërat e 8-ta Olimpike, 3 sportistë kinezë morën pjesë në gara festive.

Në Lojërat e 9-ta Olimpike të vitit 1928, vëzhguesi i posaçëm i Kinës Song Ruhai mori pjesë në punët organizative.

Në vitin 1931, Komiteti Ndërkombëtar Olimpik e shndërroi Shoqatën Pankineze të Nxitjes e Koordinimit të Aktiviteteve Sportive si Komitet Olimpik të Kinës, gjë që shënoi pjesëmarrjen zyrtare të Kinës në Lojërat Olimpike, për herë të parë në historinë kineze.

Në vitin 1932, Lojërat e 10-ta Olimpike filluan në Los Anxhelos të Amerikës. Sipas planit, Kina do të dërgonte vetëm Shen Siliang, sekretar i përgjithshëm të Shoqatës Pankineze të Nxitjes e Koordinimit të Aktiviteteve Sportive, të vizitonet Lojërat Olimpike. Por për të fituar pa të drejtë simpatinë e vendeve të ndryshme, pushteti Mançurian, i mbështetur nga imperalizmi japonez, njoftoi Komitetin Ndërkombëtar Olimpik se ai do të dërgonte Liu Changchun dhe Yu Xiwei të marrë pjesë në Lojërat Olimpike në emër të pushtetit reaksionar "Mançuria". Për këtë arsye, duke ushtruar presion të madh në mbarë vendin, qeveria e Partisë Kombëtare të Kinës vendosi të dërgojë një delegacion prej 6 vetazish, 2 sportistë, 1 trajner dhe 1 përgjegjës. Në garën eliminatore të vrapimit 100 metra dhe në garën eliminatore të vrapimit 200 metra, Liu Changchuni u radhitet përkatësisht në vendin e 5-të dhe të 6-të, duke u bërë kështu personi i parë kinez që mori pjesë në Lojërat Olimpike.

(Jiang Lei)