|
Ndryshime dramatike kanė ndodhur nė 25 vitet e fundit nė Kinė qysh nga reforma dhe hapja e Kinės me botėn e jashtme. Qysh nga 1978-ta ajo ėshtė transformuar nga njė vend i izoluar, i varfėr dhe me shumė analfabetė, e viteve tė luftės sė ftohtė nė njė burim tė pashtershėm ekonomik tė botės. Integrimi intensiv ka kthyer Pekinin, Shangain, Guangzhoun dhe qytete tė tjera kryesore tė Kinės brėnda djepit tė kulturės sė re qytetare, nė tė cilėn konsumi ėshtė njė aspekt kryesor. Sot tė rinjtė kinezė gėzojnė njė nivel edukimi qė prindėrit e tyre as qė nuk mund ta imagjinonin. Etiketimet nga media dhe shoqėria si brezi i "filmave vizatimor", "njeriu i ri" etj, ata e shprehin vetveten nė mėnyrė tė pafrenuar qė ėshtė nė kontrast direkt me bezat e mėparshėm. Mundėsitė e mėdhaja pėr shpenzime tė disponuara prej tyre ėshtė e dukshme nė rrobat e zgjedhura ekstravagante, modeli i flokėve, kozmetika, stolitė, njė ambjent luksoz dhe gama e gjerė mendore u jep atyre njė lidhje natyrale me kulturėn e pėrhapur nė Europė, Amerikė dhe Japoni.
Progresi shoqėror i Kinės dhe zhvillimi ekonomik janė reflektuar edhe nė artin bashkohor. Pėrfaqsuesit e tre brezave tė artistėve (avant-garde) qė kanė lindur qysh nga 1978-ta kanė gjithė njohuritė materiale arkivore botėrore. Fillimisht ishte vala e re e lėvizjes artistike e vitit 1980 ku eksponentėt mė tė famshėm janė Xu Bing, Huang Yong Ping, Gu Wenda etj. Kėta artistė tė gjithė tė lindur nė 1950-ėn, pėrjetuan agonin surealiste tė "revolucionit kulturor" nė rinin e tyre dhe kaluan pėr nga perėndimi nė vitet 1980 dhe 1990 nė kėrkim tė njė ambjenti pune mė tė mirė. Tė gjithė kėta artistė kanė treguar reputacionin e tyre nė arenėn ndėrkombėtare tė artit, por puna e tyre ėshtė e ndarė totalisht nga ndryshimet e brėndshme tė Kinės.
Gjenerata e dytė ka lindur rreth 1960-ės. Shkollat e artit tė tyre tė nxjerrjes nė pikturė tė portretit tė politikanėve dhe realizmi cinik janė influencuar nga kujtimet e fėmijėrisė tė "revolucionit kulturor". Gjenerata e tretė e tė ashtu quajturve Shkolla e Artit "pa finesė" qė u shfaq nė fund tė 1990-ės, kishte lindur nė fillim tė viteve 1970. Puna e tyre pėrfshiu vidio, kamera dizhitale, dhe krijojnė njė bashkėdisiplinim total artstik i aftė pėr tė shprehur hutim, konfuzion dhe sensin e ndierjes i humbur nga shumica apo urbanizimi i Kinės. Nė fund tė mijėvjeēarit, gjenerata e lindur rreth 1980-ės filloi tė shfaqej nė rrethin artistik. Artistė tė shquar ndėrmjet tyre ėshtė si Chong Qing. Puna e saj shpreh imazhe vizuale tė gjalla dhe njė gjuhė artstike individuale tė pastėr, shumė e qartė nė harmonizimin e mprehtė tė saj dhe me pėrshkrim mjeshtėror tė kulturės sė re e metropolit modern.
Nė shtator 2003, puna e saj u shfaq nė ekspozitėn Bare Androgyny. Pikturat e saj, duke pėrdorur nė pėrgjithsi vaj si "Kėnaqem me atė ē,farė ja" shkaktoi njė bujė tek shikuesit ashtu si dhe tek kritikėt e artit dhe mbikqyrėsit e muzeumit.
Duke u ritur brėnda njė brezi tė ri qysh nga hapja dhe reforma e Kinės puna e njė tjetėr piktoreje tė re, Xiong Lijuns ėshtė njė shprehje e kėndėvėshtrimit tė saj tė ambjentit social tė Kinės bashkohore, e vendos atė veēas nga gjenerata e mėparshme. Seritė e saj tė stilit Bohemia, seritė e "Duke lozur nė ujė" dhe seritė e "Pranverės" me plot shkėlqim dhe ngjyra tė bollshme tė tė verdhės, jeshiles dhe tė kuqes, shkrihen nė vajin e bollshėm e me shkėlqim dhe me arkilikun brilant dhe shkėlqyes. Ky kombinim sjell gjallėri tė qartė me njė avull si ritėm i valėzuar. Figurat nė pikturėn e saj janė njerėz tė rinj, nė moshė 16-20 vjeē, ku mishėron entuziazėm tė pafund, energji dhe pavarėsi.
Puna e Xiong Lijun nuk mban gjurmė tė cinizmit dhe ankthit dominante nė pikturat e shumė tė rinjve. Ajo ėshtė qartėsisht e pėrqėndruar nė pozitivizmin e gjeneratės sė saj, ėshtė plot entuziazėm pėr jetėn urbane dhe duke konsumuar kėnaqsi. Puna e saj pėrcjell njė ndjenjė personale dhe liri sociale brėnda njė konturi tė ri kryeqytetas. Si pėrmbledhje, Xiong Lijun prezanton dhe kremton kulturėn e re nė lulėzim tė Kinės pėrmes urbanizimit tė pėrgjithshėm dhe tė vazhdueshėm.
Eva
|