Bashkëpunimi Kinë-SHBA, thelbësor për zhvillimin përkatës dhe prosperitetin e përbashkët
2023-11-15 10:47:10

Foto nga VCG

Foto nga VCG

Paqja dhe përparimi midis Kinës dhe SHBA-së është në interesin personal të çdo vendi dhe të botës”,- ka thënë ish-sekretari amerikan i Shtetit, Henry A. Kissinger.

Në kontrast të plotë me retorikën e mëparshme të të ashtuquajturës “shkëputje” nga Kina, e hedhur nga disa politikanë amerikanë, tendencat e reja të kohëve të fundit vazhdojnë ndërveprimin pozitiv midis Kinës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës që ka vazhduar prej disa kohësh.

Duke filluar me udhëtimin e sekretarit amerikan të Shtetit, Antony Blinken, në Pekin, në qershor, disa zyrtarë të lartë amerikanë kanë vizituar Kinën njëri pas tjetrit, duke përfshirë sekretaren e Thesarit, Janet Yellen, të dërguarin special presidencial për Klimën, John Kerry, sekretaren e Tregtisë, Gina Raimondo, si dhe liderin e shumicës në Senat, Chuck Schumer. Ata kanë theksuar rëndësinë dhe vullnetin për të stabilizuar marrëdhëniet Kinë-SHBA.

Muajin e kaluar, grupi i punës ekonomik dhe ai financiar i të dy vendeve zhvilluan takimet e tyre të para nëpërmjet lidhjes video.

Për më tepër, shkëmbimet e vazhdueshme njerëz-me-njerëz kanë injektuar një rrjedhë të qëndrueshme të energjisë pozitive në zhvillimin e shëndetshëm të marrëdhënieve dypalëshe.

Kina ka rifilluar turnetë në grup në SHBA pasi fluturimet direkte janë shtuar; një koncert special u mbajt në Pekin për të festuar vizitën e Orkestrës së Filadelfias në Kinë në vitin 1973; artistët kinezë performuan baletin “Mulan” në Qendrën “Kennedy” në Uashington dhe më shumë se 200 ekspozues amerikanë në sektorë të ndryshëm kanë marrë pjesë në Ekspozitën e gjashtë Ndërkombëtare të Importit të Kinës, duke shënuar praninë më të madhe të SHBA-së në historinë e ekspozitës.

“Ne duhet të gjejmë një mënyrë të duhur që Kina dhe SHBA-ja të bashkohen në epokën e re”,- deklaroi ambasadori kinez në Shtetet e Bashkuara, Xie Feng, në Darkën Gala 2023 të Komitetit Kombëtar për Marrëdhëniet SHBA-Kinë.

Kina dhe Shtetet e Bashkuara janë dy ekonomitë më të mëdha në botë, që përfaqësojnë një nga marrëdhëniet më të rëndësishme dypalëshe. Lidhjet ekonomike mes dy vendeve janë të ndërthurura thellë. Të dy vendet, dhe bota në përgjithësi, nuk mund të lejojnë një llogaritje të gabuar të qëllimeve të njëri-tjetrit dhe konfrontim kundër njëri-tjetrit.

“Ajo që më shqetëson për periudhën aktuale është se po fokusohemi shumë në rivalitet dhe jo mjaftueshëm në bashkëpunim”,- deklaroi në korrik shkencëtari politik amerikan me famë botërore, Joseph Nye, gjithashtu ish-dekan i Shkollës së Qeverisë “John F. Kennedy” të Harvardit.

“Ne duhet të mendojmë se si të pajtojmë konkurrencën dhe bashkëpunimin në të njëjtën kohë. Sepse nëse dështojmë ta bëjmë këtë, ne do të vuajmë të gjithë, jo vetëm Shtetet e Bashkuara dhe Kina, por klima botërore dhe ekonomia botërore”,- theksoi Nye gjatë një forumi të fundit të grupeve të ekspertëve në Pekin muajin e kaluar.

Foto nga VCG

Foto nga VCG

Ngritja e Kinës është më shumë një mundësi sesa një sfidë për Shtetet e Bashkuara. Të dyja ekonomitë janë shumë më tepër komplementare sesa konkurruese. Të dyja vendet duhet të ndjekin rezultate fituese dhe jo një lojë me humbje dhe ta bëjnë përfitimin e interesave të përbashkëta edhe më të madh.

“Pavarësisht retorikës së zhurmshme nga të dyja palët, simbioza ekonomike mbetet e fortë, me përfitim si për konsumatorët amerikanë, ashtu edhe ata kinezë”,- thuhet në një opinion të botuar në “Financial Times”, ku theksohet edhe se tregtia e përgjithshme midis dy vendeve arriti një rekord të lartë vitin e kaluar.

“Fokusi te teknologjia në Kinë është evidentuar këtë vit nga vizitat e disa prej drejtuesve ekzekutivë të kompanive më me emër, si Elon Musk i “Tesla”, Tim Cook i “Apple”, Pat Gelsinger i “Intel” dhe Cristiano Amon i “Qualcomm”,- thuhet në artikull.

Një analizë nga “Nikkei Asia” zbuloi se Kina ende përbënte një pjesë të konsiderueshme të të ardhurave të këtyre katër kompanive të teknologjisë amerikane vitin e kaluar, përkatësisht 62 për qind për “Qualcomm”, 27 për qind për “Intel”, 22 për qind për “Tesla” dhe 18 për qind për “Apple”.

Një bashkëpunim i tillë reciprokisht i dobishëm ka ndihmuar familjet amerikane të ulin koston e tyre të jetesës dhe bizneset amerikane të korrin fitime të mëdha.

“Ky intensifikim i lidhjeve ekonomike kino-amerikane është nxitur nga vendimet e miliona konsumatorëve amerikanë dhe mijëra bizneseve amerikane në treg. Ajo tregon për një bashkevolucion natyror të ekonomive amerikane dhe kineze që qeveritë duhet të nxisin në vend që të përpiqen ta pengojnë”,- thuhet në një editorial të “Asia Times”.

Historia ka vërtetuar se bashkëpunimi i ngushtë midis Kinës dhe SHBA-së ka një rëndësi të madhe jo vetëm për të dy vendet, por për paqen dhe prosperitetin botëror.

“Bashkëpunimi midis SHBA-së dhe Kinës do të forcojë të dyja vendet dhe nga ai do të përfitojë bota”,- tha Jeffrey Sachs, profesor i ekonomisë dhe drejtor i Qendrës për Zhvillim të Qëndrueshëm në Universitetin e Kolumbias. Sipas tij, kjo është me të vërtetë e mundur.

Mes tensioneve gjeopolitike, si kriza e vazhdueshme në Ukrainë dhe luftimet në Rripin e Gazës, bashkëpunimi midis dy vendeve është më urgjentisht i nevojshëm se kurrë më parë.

 

 

Foto nga VCG

Foto nga VCG

“Lufta e fundit në Gaza jo vetëm që shërben si një kujtesë për amerikanët se Kina nuk është një kërcënim për Amerikën apo paqen botërore, por gjithashtu ofron një mundësi për të dyja vendet që të punojnë së bashku për sfidat e përbashkëta globale, duke përfshirë konfliktin në Lindjen e Mesme”,- thuhet në një opinion të botuar në “The Hill”.

Arritjet në marrëdhëniet Kinë-SHBA, pavarësisht ulje-ngritjeve, duhen respektuar. Të dyja vendet duhet të mbajnë një qëndrim të përgjegjshëm, si dhe të trajtojnë dhe zhvillojnë siç duhet marrëdhëniet dypalëshe për të vazhduar trashëgiminë e çmuar të miqësisë.

Kina dhe SHBA-ja duhet të shikojnë përpara, të vazhdojnë nga takimi  Xi-Biden në Bali drejt një samiti të San Franciskos dhe të vijojnë me zhvillimin e qëndrueshëm dhe të shëndoshë të marrëdhënieve dypalëshe në përputhje me tre parimet e respektit të ndërsjellë, bashkëjetesës paqësore dhe bashkëpunimit të favorshëm.

Nëse të dyja palët mund t'i afrohen njëra-tjetrës për të përqafuar dialogun mbi konfrontimin dhe për të shembur mure në vend që t'i ndërtojnë ato, nuk do të jetë një detyrë e frikshme për të dy vendet që të bashkojnë duart për zhvillim të përbashkët.