Kina është e gatshme të bëjë përpjekje të përbashkëta me Timorin Lindor për të nxitur partneritetin e tyre gjithëpërfshirës dypalësh në një nivel më të lartë, tha këshilltari i shtetit dhe ministri i jashtëm kinez Wang Yi të shtunën, gjatë takimit me Presidentin e Timorit Lindor Jose Ramos-Horta në kryeqytetin e vendit, Dili.

Duke vënë në dukje se Kina mbështet pjesëmarrjen aktive të Timorit Lindor në çështjet rajonale, Wang tha se vendi pret që Timori Lindor t'i bashkohet Shoqatës së Kombeve të Azisë Juglindore në një datë të hershme dhe të bëhet një anëtar i familjes aziatike.

Presidenti Ramos-Horta tha se Timori Lindor është plot besim dhe pritshmëri për të ardhmen e marrëdhënieve dypalëshe.

Zhvillimi i Kinës jo vetëm që i shërben Timorit Lindor, por ka gjithashtu një rëndësi të madhe për rajonin dhe botën, tha ai. Të dyja palët ranë dakord të mbështesin dhe mbrojnë multilateralizmin.

Nisma e Zhvillimit Global dhe Nisma e Sigurisë Globale e propozuar nga Presidenti Xi Jinping mbështetet gjerësisht dhe Timori Lindor është i mirëpritur të marrë pjesë aktive në to, tha Wang.

Timori Lindor i qëndron zgjidhjes paqësore të dallimeve përmes konsultimit dhe një përgjigje të bashkuar ndaj sfidave ndaj paqes dhe sigurisë ndërkombëtare, tha Ramos-Horta.

Ministri i Jashtëm kinez të shtunën u takua gjithashtu me Atin Themelues të Timorit Lindor, Xanana Gusmão dhe Mari Bin Amude Alkatiri, sekretar i përgjithshëm i Frontit Revolucionar të Pavarur të Timorit Lindor.

Wang i tha Xananas se Kina, si një vend i madh në zhvillim dhe një vend i madh përgjegjës, ka traditën e saj diplomatike për trajtimin e barabartë të vendeve të vogla dhe të mesme.

"Është detyra jonë të mbrojmë interesat e vendeve në zhvillim dhe është përgjegjësia jonë ndërkombëtare të ndihmojmë të gjithë të përshpejtojnë zhvillimin dhe rigjallërimin e tyre," tha Wang.

Ai përsëriti se Kina nuk kërkon kurrë një sferë ndikimi dhe nuk interesohet të përfshihet në ndonjë rivalitet gjeopolitik.

Asnjë vend nuk duhet të harrohet dhe asnjë rajon nuk duhet të margjinalizohet, tha Wang, duke shtuar se Kina është e gatshme të kryejë veprime trepalëshe ose shumëpalëshe dhe qëndron fort në anën e vendeve në zhvillim.

Xanana vlerësoi angazhimin aktiv të Kinës për të promovuar bashkëpunimin me vendet ishullore të Paqësorit, duke thënë se udhëtimi i Wang sjell shpresë në rajon.

Kur u takua me Alkatirin, Wang vuri në dukje se zhvillimi i Kinës mbështetet në zellin, mençurinë dhe punën e palodhur të popullit kinez, jo agresionin, kolonizimin, hegjemoninë apo bullizmin.

Ai theksoi se zhvillimi i vazhdueshëm i Kinës është një forcë në rritje për paqen në botë dhe një faktor në rritje i stabilitetit global, i cili do të ofrojë më shumë mundësi zhvillimi për të gjitha vendet.

Wang i tha Alkatirit, se Kina është sinqerisht e gatshme të ndihmojë vendet në zhvillim dhe vendet e vogla dhe të mesme që të përshpejtojnë zhvillimin e tyre pa lidhje të fijeve politike dhe pa imponim të vullnetit të saj ndaj të tjerëve.

Tani disa vende po përpiqen të tërheqin linja ideologjike dhe të krijojnë konfrontime të reja në arenën ndërkombëtare, gjë që është kundër trendit të kohës dhe nuk do të ketë sukses, vuri në dukje ministri i jashtëm kinez, duke shtuar se Kina do të jetë gjithmonë një mik dhe partner në të cilën vendet në zhvillim mund të besojnë dhe mbështeten.

Alkatiri tha se Kina nuk është vetëm një mbrojtëse e vendosur e paqes botërore, por gjithashtu ndan dividentët e zhvillimit me vendet e tjera dhe është e përkushtuar të ruajë drejtësinë dhe drejtësinë.

Kina nuk e ka eksportuar kurrë ideologjinë e saj dhe ka sjellë zhvillim dhe mundësi për të gjitha vendet, tha Alkatiri, duke shtuar se Timori Lindor i beson Kinës, mbështet zhvillimin dhe rritjen e Kinës dhe është e gatshme të punojë me Kinën për t'iu përkushtuar synimeve dhe qëllimeve të përbashkëta të vendeve në zhvillim.

Një ditë më parë, kur u takua me kryeministrin e Timorit Lindor, Taur Matan Ruak, Wang tha se Kina është e gatshme të punojë me Timorin Lindor për të bërë një plan bashkëpunimi nën Iniciativën “Një brez, një rrugë” (BRI) dhe të specifikojë fushat kryesore të bashkëpunimit.

I propozuar nga Kina në vitin 2013, BRI përfshin Brezin Ekonomik të Rrugës së Mëndafshit dhe Rrugën Detare të Mëndafshit të shekullit të 21-të, me qëllim ndërtimin e rrjeteve tregtare dhe infrastrukturës, që lidhin Azinë me Evropën dhe Afrikën përgjatë dhe përtej rrugëve të lashta të Rrugës së Mëndafshit.

Kina dhe Timori Lindor nënshkruan një Memorandum Mirëkuptimi (MoU) për bashkëpunim në BRI në mars 2017.

Wang tha se të dyja palët nënshkruan Memorandumin e Mirëkuptimit për BRI dhe projektet "një rrjet", "një autostradë automobilistike" dhe "një port" janë ndërmarrë nga ndërmarrjet kineze në Timorin Lindor, të cilat kanë përmirësuar shumë infrastrukturën dhe jetesën e njerëzve.

Projektet e ndërtuara nga kinezët përfshijnë Rrjetin Shtetëror të Timorit Lindor, autostradën Suai-Beaco, autostradën e parë të shpejtë të vendit dhe Portin e Gjirit të Tibarit.

Kina është e gatshme të punojë me Timorin Lindor për të hartuar një plan bashkëpunimi të BRI-së dhe për të përcaktuar fushat kryesore, në mënyrë që të injektojë një shtysë të re në rimëkëmbjen ekonomike të Timorit Lindor pas pandemisë, si dhe në zhvillimin e tij afatmesëm dhe afatgjatë shtoi ministri.

Ruak tha se Timori Lindor pret të shfrytëzojë mundësi të mëdha zhvillimi të sjella nga Kina për të zgjeruar bashkëpunimin praktik dypalësh në investimet ekonomike dhe tregtare, infrastrukturën, arsimin dhe turizmin, për të përshpejtuar vetëzhvillimin dhe për të sjellë më shumë përfitime për popullin e Timorit Lindor.

Timori Lindor do t'i përmbahet me vendosmëri parimit të një Kine, do të zgjerojë bashkëpunimin miqësor dhe do të hapë perspektiva të reja për zhvillimin e marrëdhënieve dypalëshe, shtoi ai.

Wang zhvilloi bisedime me Ministren e Punëve të Jashtme dhe Bashkëpunimit të Timorit Lindor, Adaljiza Magno në të njëjtën ditë.

Duke vënë në dukje se ky vit shënon 20 vjetorin e pavarësisë së Timorit Lindor dhe vendosjen e mërrëdhnieve diplomatike midis Kinës dhe Timorit Linor, Wang tha se të dyja palët kanë mbështetur dhe besuar njëra-tjetrën gjatë 20 viteve të fundit me zhvillimin e qëndrueshëm të marrëdhënieve dypalëshe dhe thellimin bashkëpunim praktik.

Vëllimi i tregtisë dypalëshe pothuajse u dyfishua vitin e kaluar, tha ai, duke vënë në dukje se kafeja nga Timori Lindor , duke u bërë një produkt më i shitur në internet në Kinë, tregon plotësisht elasticitetin dhe potencialin e bashkëpunimit dypalësh.

Nga ana e saj, Magno tha se Timori Lindor dhe Kina gëzojnë një histori të gjatë miqësie dhe bashkëpunimi praktik mes dy vendeve është i frytshëm.

Të dyja palët janë të gatshme të forcojnë sinergjinë e strategjive të zhvillimit, të thellojnë bashkëpunimin reciprokisht të dobishëm në fusha kyçe, duke përfshirë infrastrukturën, kapacitetin e prodhimit të energjisë, zbutjen e varfërisë, arsimin dhe shëndetin, të ndihmojnë Timorin Lindor të rrisë aftësinë e tij për vetëzhvillim dhe të përmirësojë mirëqenien e njerëzve të saj. Të dyja palët shpresojnë të vazhdojnë bashkëpunimin për orizin hibrid dhe teknologjinë Juncao dhe të ndërtojnë zona të zhvillimit bujqësor të teknologjisë së lartë për të ndihmuar Timorin Lindor të sigurojë vetëbesimin ushqimor dhe të përshpejtojë procesin e modernizimit të tij bujqësor.

Pas takimit, të dy ministrat e jashtëm morën pjesë në një ceremoni nënshkrimi të dokumenteve të bashkëpunimit që kanë të bëjnë me çështjet si ekonomia dhe teknologjia, televizioni dixhital dhe shëndetësia. Ata morën pjesë gjithashtu në ceremonitë e inaugurimit të një klase Konfuci në Institutin e Biznesit dhe një stadium futbolli.

Timori Lindor ishte ndalesa e fundit e turneut 10-ditor të minitrit të jashtëm të Kinës Wang Ji në rajonin e Paqësorit, pas vizitave në Ishujt Solomon, Kiribati, Samoa, Fixhi, Tonga, Vanuatu dhe Papua Guinea e Re.