Gjatë fjalimit në Dialogun e 19-të Shangri-La në Singapor, Këshilltari i Shtetit i Kinës dhe Ministri i Mbrojtjes Kombëtare Wei Fenghe përpunoi vizionin e Kinës për rendin rajonal. Kjo është hera e dytë që gjenerali Wei merr pjesë në Dialogun Shangri-La si Ministër i Mbrojtjes i Kinës, në një kohë kur situata e sigurisë ndërkombëtare po bëhet më e paqëndrueshme dhe një zgjidhje e përbashkët rajonale është më urgjente.
Ministri kinez i Mbrojtjes Kombëtare Wei Fenghe në Dialogun e 19-të Shangri-La në Singapor(Foto:Ministri e Mbrojtjes e Kinës)
Cili është vizioni i Kinës për rendin rajonal?
Gjenerali Wei pohoi se tema kryesore e botës mbetet paqja dhe zhvillimi. Kështu, duke qenë se bota po përballet me kriza të shumta që rrallë shihen në historinë njerëzore, është e domosdoshme të mbështetet dhe të praktikohet multilateralizmi drejt qëllimit të përbashkët për të nxitur një komunitet të së ardhmes së përbashkët për njerëzimin.
Ai më pas përsëriti angazhimin e fortë të Kinës për zhvillimin paqësor dhe ndjekjen nga ana e saj të një politike që ka natyrë mbrojtëse. Ai gjithashtu shprehu vizionin për paqen e qëndrueshme dhe sigurinë e përgjithshme për rajonin drejt synimit për të nxitur një "komunitet të së ardhmes së përbashkët për Azi-Paqësorin".
Ky vizion është në përputhje me Nismën e Sigurisë Globale të propozuar nga Presidenti kinez Xi Jinping në Forumin e Boaos për Azinë këtë prill, i cili përmban një vizion të sigurisë së përbashkët, gjithëpërfshirëse, bashkëpunuese dhe të qëndrueshme, duke respektuar sovranitetin dhe integritetin territorial të të gjitha vendeve, dhe respektimi i mosndërhyrjes në punët e brendshme.
Sekretari amerikan i Mbrojtjes Lloyd Austin në Dialogun e 19-të Shangri-La në Singapor(Foto:VCG)
Nisma ofron zgjidhje dhe mençuri kineze për zgjidhjen e sfidave të sigurisë me të cilat përballet Azia dhe bota në përgjithësi.
Si ndryshon vizioni i Kinës nga strategjia e SHBA-së për Indo-Paqësorin?
Vizioni kinez për rendin rajonal vlerëson gjithëpërfshirjen dhe paqen, e cila është krejtësisht e ndryshme nga strategjia ekskluzive dhe konfrontuese e Indo-Paqësorit e përpunuar nga Sekretari i Mbrojtjes i SHBA Lloyd Austin në Dialogun Shangri-La.
"Paqja e gjatë në Azi" pas përfundimit të Luftës së Ftohtë shërben si një rast studimor kryesor për marrëdhëniet ndërkombëtare. Nuk është rastësisht, por e fituar me vështirësi nga populli aziatik paqedashës që i ka rezistuar brutalitetit të kolonializmit nga fuqitë perëndimore dhe agresionit të japonezëve gjatë Luftës së Dytë Botërore. Paqja pagoi qartë dividentët për njerëzit në të gjithë rajonin dhe nxori miliarda nga varfëria absolute drejt një jete më të mirë.
Megjithatë, ndërsa rajoni është shndërruar në një fuqi ekonomike, ai tërhoqi vëmendjen e fuqive lakmitare të jashtme. Gjatë viteve, SHBA-ja ka qenë e vendosur në një mision hegjemonist për të riformuar "çrregullimin" rajonal në Azi.
Strategjia Indo-Paqësorit destabilizon më tej rajonin me praninë e shtuar ushtarake të SHBA-së dhe aleancat ushtarake. Nga pakti ushtarak AUKUS dhe përmirësimi i regjimit QUAD, SHBA po përpiqet të ndajë rajonin në blloqe konfrontuese, duke ngritur alarmin për një rinovim të Luftës së Ftohtë dhe një NATO për Azinë në rajon.
Si të zbatohet vizioni në Azi-Paqësorin?
Gjenerali Wei detajoi më tej qëndrimet e Kinës për katër tema të nxehta, si një mënyrë për të zbatuar vizionin kinez në skenarët e botës reale.
Ministri kinez i Mbrojtjes Kombëtare Wei Fenghe në Dialogun e 19-të Shangri-La në Singapor(Foto:Ministri e Mbrojtjes e Kinës)
Së pari për rajonin e Tajvanit, ai përsëriti angazhimin e Kinës për ribashkim paqësor dhe hodhi një vijë të kuqe mbi çështjen e Tajvanit. Miratimi i fundit i Uashingtonit për një raund tjetër shitjesh armësh me vlerë 120 milionë dollarë në Tajvan, i katërti nga administrata Joe Biden, është një provokim i hapur dhe shkelje e rëndë e tre marrëveshjeve Kinë-SHBA dhe komunikatave të përbashkëta që hodhën themelet e marrëdhënieve diplomatike dypalëshe.
Vërejtjet e tij janë një sinjal i qartë dhe i fortë për secesionistët e Tajvanit dhe ndërhyrësit e jashtëm, me synimin për të penguar dhe parandaluar përshkallëzimin në ngushticën e Tajvanit.
Së dyti, në Detin e Kinës Jugore, ai shtroi vizionin kinez drejt një "deti paqeje, miqësie dhe bashkëpunimi". Duke parë përpjekjet e përsëritura të SHBA-së për të parandaluar negociatat midis vendeve pretenduese dhe manovrat e fundit të rrezikshme të provokimeve të SHBA-së, Australisë dhe Kanadasë atje, ai u bëri thirrje vendeve të rajonit, përfshirë Shoqatën e Kombeve të Azisë Juglindore, të zgjidhin mosmarrëveshjet territoriale përmes konsultimeve miqësore dhe të kundërshtojnë ndërhyrjen e forcave të jashtme për ta kthyer Detin e Kinës Jugore në ujëra të trazuar.
Së treti, në marrëdhëniet Kinë-SHBA ai paralajmëroi përdorimin e termit "konkurrencë" për të përcaktuar marrëdhëniet dypalëshe dhe u zotua se Kina do të mbrojë interesat e saj kombëtare dhe kërkoi rritjen e besimit strategjik, të menaxhojë rreziqet dhe të parandalojë konfliktet.
Gjenerali Wei e bëri të qartë këtë në një takim me Lloyd Austin në kuadër të Dialogut Shangri-la, ku ai hodhi poshtë ashpër përpjekjen e SHBA për të frenuar Kinën. Austin gjithashtu i bëri jehonë rëndësisë së përmirësimit të komunikimit në kohë krize dhe reduktimit të rreziqeve strategjike.
Aeroplanmbajtës amerikan në ujërat e Vietnamit(Foto:VCG)
Së fundmi, por jo më pak e rëndësishme, për krizën në Ukrainë, ai pohoi qëndrimin e Kinës për të mbështetur Kartën e OKB-së për të respektuar sovranitetin dhe integritetin territorial të të gjitha vendeve, si dhe përpjekjen e Kinës për të promovuar bisedimet e paqes në këtë përpjekje. Ai bëri thirrje gjithashtu për respektimin e shqetësimeve legjitime të sigurisë të të gjitha palëve dhe kundërshtimin e presionit maksimal dhe sanksioneve që po përkeqësojnë konfliktet.
Autor Yuan Sha, studjuese në Departamentin e Studimeve Amerikane në Institutin e Studimeve Ndërkombëtare të Kinës. Ka studjuar me Fulbright në Universitetin e Kolumbias dhe ka një doktoraturë në politikën ndërkombëtare nga Universiteti i Punëve të Jashtme të Kinës. Yuan ka botuar disa punime mbi Kinë-SHBA. marrëdhëniet e sigurisë në revistat akademike kineze dhe kontribuon rregullisht në mediat kineze.
