50-vjetori i vendosjes së marrëdhënieve diplomatike midis Greqisë dhe Kinës përkon me një ritëm të shtuar në bashkëpunimin mes dy vendeve. Përveç bashkëpunimit ekonomik, një shembull tjetër i spikatur i kohëve të fundit është programi i përbashkët i studimit “Qytetërimet greke dhe kineze: Një qasje krahasuese”, të cilin Universiteti grek i Patras dhe Universiteti Jugperëndimor i Kinës në Chongqing po e lançojnë në vitet 2022-2023.
Marrëdhëniet mes dy popujve nuk janë të reja. Ato janë të rrënjosura thellë në respektin e përbashkët për trashëgiminë kulturore të njëri-tjetrit dhe njohjen reciproke të rrjedhës historike të secilit vend. Mbi të gjitha, popujt janë përfaqësuesit modernë të dy qytetërimeve të lashta: Greqia, vendlindja e qytetërimit perëndimor, dhe Kina, vendlindja e qytetërimit lindor.
Përveç lidhjeve historike dhe kulturore, Greqia dhe Kina kanë zhvilluar bashkëpunim të ngushtë ekonomik gjatë viteve, veçanërisht pas vitit 2006, kur u nënshkrua marrëveshja e Partneritetit të Integruar Strategjik, e cila i ngriti marrëdhëniet dypalëshe nga niveli i angazhimit konstruktiv në një partneritet strategjik. Kjo lëvizje rezultoi të ishte një situatë e dobishme reciproke. Nga njëra anë, marrëveshja ka lehtësuar investimet kineze në Greqi, të cilat kanë rezultuar jashtëzakonisht fitimprurëse, dhe nga ana tjetër, ekonomia greke ka përfituar në shumë drejtime.
Porti i Pireut, Greqi 15 shkurt, 2019
Photo/Xinhua
Projekti kryesor në bashkëpunimin greko-kinez është padyshim një investim nga “China Ocean Shipping Co”, ose “COSCO”, në Portin e Pireut.
Në një moment reflektimi nga të tjerët, ishte COSCO që besoi vlerën e portit, një port mesdhetar me vendndodhje strategjike që lidh Evropën, Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut.
Rezultatet janë të jashtëzakonshme dhe tejkalojnë parashikimet më optimiste. Deri në vitin 2021, COSCO ka investuar më shumë se 1 miliard euro (1.07 miliardë dollarë), duke bërë të mundur hapjen e 3000 vendeve direkte të punës dhe më shumë se 10.000 vende pune në shërbimet përkatëse. Porti i Pireut është tashmë porti kryesor në Mesdhe për sa i përket transportit me kontejnerë, i pesti në Bashkimin Evropian dhe i 29-i në mbarë botën. Sigurisht, Greqia mirëpret synimin e COSCO-s për të arritur një xhiro konteinerësh prej 10 milionë TEU, pothuajse dyfishi i performancës së saj aktuale, gjë që do ta bënte Pireun qendrën më të madhe dhe më efikase të logjistikës në Evropën Qendrore dhe Lindore.
Një shembull tjetër i bashkëpunimit të frytshëm dypalësh është ADMIE (IPTO), operatori i rrjetit energjetik të Greqisë. “State Grid Corp” i Kinës është një investitor strategjik në ADMIE, me 24 për qind të aksioneve dhe ka interes aktiv për të blerë deri në 20 për qind të aksioneve në “Ariadne Interconnection”, krahu i IPTO që zbaton projektin e ndërlidhjes Kretë-Atikë.
Transporti është sigurisht çelësi në marrëdhëniet ekonomike dypalëshe, pasi anijet greke, shumë prej të cilave janë ndërtuar në kantieret kineze, transportojnë produkte kineze në mbarë botën, duke kontribuar në lulëzimin e tregtisë ndërkombëtare në dekadat e fundit.
Banka është një tjetër sektor premtues në kuadër të bashkëpunimit dypalësh. Banka e Kinës ka krijuar një degë në Athinë, dega e parë e një banke kineze në Greqi, duke synuar të mbështesë zhvillimin e kompanive greke në tregun kinez dhe të ndihmojë kompanitë kineze të investojnë në Greqi.
Pandemia Covid-19 ka pasur një ndikim shumë të madh në bashkëpunimin dypalësh. Por, pavarësisht vështirësive që po përballet ekonomia globale, si rritja e mprehtë e çmimeve të mallrave, pengesat e zinxhirit të furnizimit dhe pasiguria për shkak të konfliktit Rusi-Ukrainë, bashkëpunimi dypalësh mund të rifitojë vrullin, të thellohet dhe zgjerohet në zona të reja.
Në këtë mjedis ndërkombëtar të paqëndrueshëm, Greqia shkëlqen si një fener stabiliteti, duke theksuar avantazhe të rëndësishme për investitorët e mundshëm: një mjedis makro dhe politikmbështetës, një qeveri thjesht pro biznesit, anëtarësimi i Greqisë në Eurozonë dhe aleancat strategjike, vlera gjeopolitike në rritje e rajonit, shumat e kombinuara të fondit të BE-së për Rimëkëmbjen dhe Rezistencën dhe fondet strukturore, si dhe programin e guximshëm e të vazhdueshëm të partneriteteve dhe privatizimit publik-privat.
Ekonomia greke ofron mundësi unike për investimeve në disa fusha si infrastruktura, turizmi, pasuritë e paluajtshme, energjia e rinovueshme, agro-ushqimore, teknologjia e informacionit dhe logjistika. Për më tepër, investitorët kinezë mund ta shikojnë Greqinë në kuadrin më të gjerë ekonomik si pikën e hyrjes në vendet e Evropës Qendrore dhe Lindore, një treg i rëndësishëm rajonal.
Prandaj, si koordinator i qeverisë greke në komitetin kino-grek për zhvillimin e mëtejshëm të marrëdhënieve dypalëshe, mund të sigurij se administrata helene është e prirë të mirëpresë më shumë investime kineze në Greqi. Ne kemi pritshmëri të mëdha për të ardhmen e marrëdhënieve dypalëshe dhe synojmë ta trajtojmë bashkëpunimin ekonomik si një rrugë që mund të bëhet autostradë.
